പി  കെ സി പവിത്രൻ

ഷംസുൽ ഇസ്ലാം എഴുതിയ: സവർക്കർ: ‘മിത്ത്സ് ആന്റ് ട്രൂത്ത്‘ എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുമ്പോള്‍ ആര്‍ എസ് എസ് സംഘപരിവാര്‍ വക്താക്കള്‍ സവര്‍ക്കറെപ്പറ്റി പറഞ്ഞ് പുകഴ്ത്തുന്ന അനേകം സംഭവങ്ങളും വാദങ്ങളും കളവുകളാണെന്നു വ്യക്തമാകും  ഇത്തരത്തില്‍ പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണ് – ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ദലിത് വിമോചകനായിരുന്നു സവർക്കർ എന്ന ചിന്ത. വിവേക് ആര്യ എന്നയാള്‍ ഏതാണ്ട് രണ്ടു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ബ്ലോഗില്‍ ഈ ആശയത്തെ വളരെ ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ലേഖനം ആര്‍ എസ് എസ് മുഖപത്രമായ പാഞ്ചജന്യവും പങ്കിട്ടു. അതുകൂടാതെ . ആർ‌ എസ്‌ എസ് ദലിത് ആൻഡോളൻ പത്രികയുടെ അക്കാലത്തെ ഒരു ലക്കത്തിലും ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരികയുണ്ടായി.

പൊതുവേ ഹിന്ദു അജണ്ടയില്‍ ഇപ്പോഴും അത്ര പെടാതെ നില്‍ക്കുന്ന ദളിത്‌ വിഭാഗത്തെ  ബ്രെയിൻ‌വാഷ് ചെയ്യേണ്ടത്  ആര്‍ എസ് എസിന്‍റെ ആവശ്യമാണ്. അതിനായി  വ്യാജ വാർത്തകൾ, തെറ്റായ ഫോട്ടോകൾ, വികലമായ വസ്തുതകൾ എന്നിവ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുവാനും ഇവര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ അസത്യങ്ങളുടെ പരമ്പരയിലെ ഒരു കണ്ണിയാണ്  വിവേക് ​​ആര്യയുടെ ലേഖനവും . ജയിൽ മോചിതനായ ബ്രിട്ടീഷുകാരോട് മാപ്പ് പറയാനുള്ള സവർക്കറുടെ തീരുമാനത്തെ ‘’നയതന്ത്ര നടപടി’’ എന്നാണ് വിവേക് ​​ആര്യ വിവരിക്കുന്നത്. ഇതിനായി ചില ചരിത്ര വസ്തുതകള്‍ കൂടി കടമെടുക്കുന്നു. “വീർ ശിവാജിയെപ്പോലെയാണെന്നും പറഞ്ഞുവയ്കുന്നു സവർക്കറും. ഇവിടെ അദ്ദേഹം നയതന്ത്രജ്ഞനായി മാറിയതിനു  കാരണം ആൻഡമാനിലെ ഇരുണ്ട തടവറകളിൽ തന്റെ ജീവിതം ചെലവഴിച്ചാൽ അത് പാഴായ ജീവിതമാണെന്ന് അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ടായിരുന്നു വെന്ന് ഒരു ഉളുപ്പും ഇല്ലാതെ പറയുന്നു. അതിന്‍റെ ഭാഗമായി  അദ്ദേഹത്തെ നിബന്ധനയോടെ മോചിപ്പിക്കാൻ സർക്കാരിനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

അങ്ങനെ  1924 ജനുവരി 6 ന് സർക്കാരിനോട് മാപ്പ് പറഞ്ഞതിന് ശേഷം ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിതനായി. അഞ്ചുവർഷം രത്‌നഗിരി ജില്ലയുടെ പരിധിയിൽ തുടരുമെന്നും ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന്റെ അനുമതിയോടെയല്ലാതെ അദ്ദേഹം ജില്ല വിട്ടുപോകില്ലെന്നുമായിരുന്നു മോചനത്തിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ. മാത്രമല്ല പരസ്യമായോ സ്വകാര്യമായോ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിലും പങ്കെടുക്കില്ലെന്നും. അദ്ദേഹം എഴുതിനല്‍കുകയുമുണ്ടായി

സവർക്കറുടെ ദലിത്-വിമോചന യോഗ്യത തെളിയിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച എഴുത്തുകാരൻ വിവേക് ​​ആര്യ വീണ്ടും  എഴുതുന്നു.. “1924 ജനുവരി 8 ന് രത്‌നഗരിയിൽ താമസിക്കാൻ താൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുകയാണെന്നും തൊട്ടുകൂടായ്മ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കുമെന്നും സവർക്കർ പ്രഖ്യാപിച്ചുവെന്നുമാണ്. മാത്രമല്ല   ഒരു ചടങ്ങില്‍ വച്ച് . തൊട്ടുകൂടാത്തവര്‍ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കില്‍  മുന്നോട്ട് വരണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ആളുകളോട് പറഞ്ഞതായും ആ ലേഖനത്തില്‍ വായിക്കാം .

ഈ കഥ ശരിക്കും  വിശ്വസനീയമാണോ?  നോക്കു, തൊട്ടുകൂടായ്മ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണോ – “തൊട്ടുകൂടാത്തവർ മുന്നോട്ട് വരട്ടെ”? എഴുത്തുകാരന് ഒരു കഥ കെട്ടിച്ചമയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം തലച്ചോർ ഉപയോഗിക്കണമായിരുന്നു. സവർക്കർ അത്ര വലിയ  ദലിത് വിമോചകനായിരുന്നുവെങ്കില്‍   ഇന്ത്യയിലുള്ള ഒരു ദളിത്‌ എഴുത്തുകാരനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പരാമര്‍ശിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? എന്നാല്‍, ഡോ. അംബേദ്കർ സവർക്കറിനെ തീവ്രവാദ ഹിന്ദുവാദി നേതാവായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുമുണ്ട്.

അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ദലിത് വിമോചകനായിരുന്നെങ്കിൽ, ഡോ. അംബേദ്കർ തന്റെ ദലിത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഇത് ഉറപ്പായും പരാമര്‍ശിക്കുമായിരുന്നു. ആർ‌എസ്‌എസിന്റെ നിന്ദ്യമായ ഈ പദ്ധതി ഡോ. അംബേദ്കറിന്‍റെ വ്യക്തിത്വത്തെയോ പ്രവര്‍ത്തനത്തെയോ കുറച്ചു കാട്ടുന്നതിനു വേണ്ടി മാത്രം സൃഷ്ടിച്ചതാണ് ഇതിനു വ്യക്തമായ കാരണങ്ങളുമുണ്ട്.

 1) ഡോ. അംബേദ്കറും രത്‌നഗിരി ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്. അംബേദ്കറുടെ ജന്മനാട്ടിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദലിത് വിമോചകനാണ് സവർക്കർ എന്ന് തെളിയിക്കാൻ ആർ‌എസ്‌എസ് നടത്തുന്ന ശ്രമം അപ്പോള്‍ എത്ര നിന്ദ്യമാണ്.

Read Also  സവർക്കർക്ക് ഭാരത രത്നം നൽകണമെന്ന് അണ്ണാ ഹസാരെ

 2) മഹാദ് കുളത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം എടുക്കുന്നതിനുള്ള ദലിതരുടെ അവകാശം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ഡോ. അംബേദ്കർ 1927 ൽ തന്റെ ആദ്യത്തെ ദളിത്‌  പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്,  ഇതിനെ മാറ്റിമറിക്കാനാണ് 1924 ൽ സവർക്കറെ രംഗത്തെത്തിക്കാൻ ആർ‌എസ്‌എസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, ആർ‌എസ്‌എസ് വക്താക്കള്‍ക്ക്  ചിലത്  അറിയില്ലായിരുന്നു. 1922 ൽ ബോംബെ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ എസ് കെ ബോലെ അവതരിപ്പിച്ച ഒരു ബിൽ പാസാക്കിയിരുന്നു, തൊട്ടുകൂടാത്തവർക്ക് ജലാശയങ്ങളില്‍ പൊതു ഉപയോഗങ്ങൾ അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു ഈ ബില്ലിന്‍റെ ലക്ഷ്യം. 1924 ജൂലൈ 20 നാണ് അംബേദ്കർ ബഹിഷ്കൃത ഹിതകാരിണി സഭ സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് ഈ വിദഗ്ധര്‍ക്ക് ഇതും   അറിയില്ലായിരുന്നു.. ദലിതരെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

തൊട്ടുകൂടാത്തവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ “സ്പർശനം” സംബന്ധിച്ച് മാത്രമായിരുന്നോ?, വരൂ, എന്നെ തൊടുക എന്ന് സവര്‍ക്കര്‍ പറയുമ്പോള്‍ അവസാനിക്കുന്നതായിരുന്നോ ദളിത്‌ പ്രശ്നങ്ങള്‍.  വിദ്യാഭ്യാസം, മാന്യമായ തൊഴിൽ, ചെറിയ ജോലികളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം, സ്വാതന്ത്ര്യം, രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ അവരുടെ പ്രശ്‌നങ്ങളായിരുന്നില്ലേ? ഇവിടെയാണ് സവര്‍ക്കര്‍ ദളിത്‌ വാദികള്‍ക്ക് വിണ്ടും തെറ്റ് സംഭവിക്കുന്നത്. അതായത്  ദലിതരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം, മാന്യമായ ജോലി അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ അത്തരം പോരാട്ടങ്ങളിൽ വീരനായ  സവർക്കർ പ്രക്ഷോഭം നടത്തിയതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം പോലും ഇവര്‍ക്ക് പറയാനില്ല.

മറ്റൊരു ചോദ്യം, 1924 മുതൽ 1929 വരെ സവർക്കർ ഫലത്തിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിയുകയും പൊതുപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ദലിതരുടെ വിമോചനത്തിനായി അദ്ദേഹത്തിന് എങ്ങനെ ഒരു പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കാൻ കഴിയും എന്നതാണ്. അതും , അത്തരം പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ സ്വഭാവം അടിസ്ഥാനപരമായി രാഷ്ട്രീയമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍.

സവർക്കര്‍  – സവർണർക്കും ദലിതർക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രം – നിർമ്മിച്ചതായും ചിലര്‍ പറയുന്നുണ്ട്. –  വീണുപോയവരെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രം പദിത്പവൻ.എന്നായിരുന്നു ഇതറിയപ്പെട്ടത്.. പദിത്പവൻ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ ദളിതര്‍  “പവൻ” ആയിത്തീരുന്നു. ആർ‌എസ്‌എസിലെ ബ്രാഹ്മണർ  ദലിതരുടെ വിമോചനം കൊണ്ട്  അർത്ഥമാക്കുന്നത് ഇതാണ് – അവരെ “ലക്ഷ്യം തെറ്റിയവര്‍ ” ആയി കണക്കാക്കിയ സവർക്കറിന് അവരുടെ വിമോചകനാകാൻ കഴിയുമെന്ന് ഏത് ദലിത് വിശ്വസിക്കും? ദലിത് ബോധം ദലിതർക്ക് ഒരു മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹിക പദവി നല്‍കാനാണ്  ശ്രമിക്കുന്നത്  – ദയ അല്ല ആവശ്യം.

മറ്റൊരു കഥ ഇങ്ങനെയാണ്.                                                                             ഒരിക്കൽ സവര്‍ക്കര്‍ ഒരു സത്യനാരായണ കഥ അവതരണം  ശിർഗാവിലെ ഒരു ചാമറിന്റെ വീട്ടിൽ സംഘടിപ്പിച്ചു, ആ ചമർ നേതാവ് പക്ഷെ  ഒരു മഹറിനെ പോലും ചടങ്ങിലേക്ക്  ക്ഷണിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സവർക്കർജി കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹം ചാമര്‍  നേതാവിനോട്  പറഞ്ഞു, ‘നിങ്ങളുടെ സ്ഥലത്ത് ബ്രാഹ്മണർ വന്നാൽ നിങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം തോന്നും, പക്ഷേ നിങ്ങൾ മഹർമാരെ ക്ഷണിച്ചാൽ മാത്രമേ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിക്കുകയുള്ളൂ.’ തുടർന്ന്, അയാള്‍  മഹരെയും ക്ഷണിച്ചുവെന്നാണ് ആ കഥ.’’

പല കഥകളും ക്ഷേത്ര പ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുനില്‍ക്കുന്നവയാണ് എന്നാല്‍തൊട്ടുകൂടായ്മ ഇല്ലാതാക്കാനും തൊട്ടുകൂടാത്തവരെ ഹിന്ദുക്കളാക്കി മാറ്റാനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളില്‍  പങ്കാളികളായിരുന്നു ഗാന്ധിജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ ഹിന്ദു നേതാക്കളും. ,  ക്ഷേത്രപ്രവേശനം മാത്രമാണ് ദലിതരുടെ ലക്ഷ്യമെന്നത് തെറ്റായ വാദമാണെന്ന്  അംബേദ്കർ ശക്തമായ ഭാഷയില്‍ സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദുക്കളുടെ കീഴിലുള്ള അടിമത്തത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യംഎന്നും തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

Read Also  ഫെമിനിസ്റ്റ് അംബേദ്കർ ; വായനയുടെ സാധ്യതകൾ : അരുൺ ദ്രാവിഡ്‌ എഴുതുന്നു

ഇനി നമുക്ക് ദലിത്-വിമോചകൻ സവർക്കറിലേക്ക് തന്നെ വരാം. സവർക്കറിന്റെ ദലിത്-വിമോചന ക്രെഡൻഷ്യലുകൾ തെളിയിക്കാൻ വിവേക് ​​ആര്യയെപ്പോലുള്ളവര്‍  വിവരിച്ച കഥകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ദലിത് വിമോചകൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് തികച്ചും തെറ്റാണ് രാഷ്ട്രീയമായി ചിന്തിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു..

മുസ്‌ലിം കാലഘട്ടത്തിൽ, തൊട്ടുകൂടാത്തവർ ധാരാളം ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചു, പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഈ പ്രക്രിയ തുടർന്നു. അക്കാലത്ത് ഹിന്ദുമതത്തെ രക്ഷിക്കാനായി ബ്രാഹ്മണർ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. രാമാനുജനും  ശിഷ്യനായ രാമാനന്ദും “ജാത്പത് പുച്ചെ നഹി കോയി, ഹരി കോ ഭാജെ സോ ഹരി കാ ഹോയി” എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി, മുന്‍പോട്ടു വന്നു.

മുസ്‌ലിം കാലഘട്ടത്തിൽ ഹിന്ദുക്കൾ നേരിട്ടത് മതപരമായ ഭീഷണിയായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ ഭീഷണിയല്ല. എന്നാൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ എത്തിയതിനുശേഷം ഹിന്ദുക്കളും രാഷ്ട്രീയ ഭീഷണി നേരിട്ടു. ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാർ തൊട്ടുകൂടാത്തവരെ പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി, അവരിൽ പലരും ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍ , ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാകണം  ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ദലിത് വിമോചകരായി മാറുന്നത്.

ബ്രിട്ടീഷുകാരും ജനാധിപത്യം എന്ന ആശയം കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. അത് . തൊട്ടുകൂടാത്ത ജാതികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവസരം നല്‍കിയായിരുന്നു., അത് അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവരെ ബോധവാന്മാരാക്കി. സവര്‍ണ്ണ ഹിന്ദുക്കൾ രാഷ്ട്രീയ ഭീഷണി നേരിട്ടത് അതിലൂടെയാണ്.

ഇത് കൊണ്ടാണ് തൊട്ടുകൂടായ്മയ്‌ക്കെതിരെ ഹിന്ദുക്കൾ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ സ്വാമി ദയാനന്ദ്, സ്വാമി വിവേകാനന്ദ തുടങ്ങിയവർ ദലിതരുടെ വിമോചനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. സ്വാമി ദയാനന്ദ് മികച്ച പ്രവർത്തനം നടത്തിയെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ദലിത് പ്രദേശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ആര്യ സ്കൂളുകൾ ആരംഭിച്ചു. തൊട്ടുകൂടായ്മ, മതപരമായ പിടിവാശി, വിഗ്രഹാരാധന എന്നിവയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിർപ്പ് ദലിതരെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചു. സ്വാമി ദയാനന്ദ് ഒരു ദലിത് വിമോചകനെന്ന നിലയിൽ സവർക്കറിന് മുമ്പായിരുന്നില്ലേ? അതെന്തേ പറയാത്തത്.,.

.എന്നാൽ ദലിതരുടെ വിമോചനത്തിനായുള്ള ഈ പരിപാടികളെല്ലാം അടിസ്ഥാനപരമായി രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവമുള്ളതും ദലിതരെ ഹിന്ദു മതത്തിൽ നിലനിർത്തുക എന്നതുമായിരുന്നു,. വീർ സവർക്കർ ചെയ്തത് വലിയ കാര്യമല്ല. ദലിതരെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ ശ്രീ സത്യനാരായണ കഥ, ഹനുമാൻ പൂജ, സമുദായ വിരുന്നുകൾ, ക്ഷേത്രപ്രവേശനം, പട്ടിപവൻ ക്ഷേത്രം നിർമ്മാണം എന്നിവയിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. അതല്ലേ സത്യം.

 രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദലിതരെ ബോധവാന്മാരാക്കാൻ അദ്ദേഹം എന്തെങ്കിലും ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? ദലിതരെ പഠിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഏതെങ്കിലും സ്കൂളോ കോളേജോ ഹോസ്റ്റലോ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടോ? വൃത്തികെട്ടതും ഭീകരവുമായ തൊഴിലുകളിൽ നിന്ന് ദലിതരെ മോചിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം എന്തെങ്കിലും പ്രസ്ഥാനം നടത്തിയോ? ദലിതർക്കായി സർക്കാർ ജോലികൾക്കായി അദ്ദേഹം എന്തെങ്കിലും ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? ഡോ. അംബേദ്കർ 1927 ൽ മഹാദ് സത്യഗ്രഹം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സവർക്കർ എവിടെയായിരുന്നു? 1930 ൽ അംബേദ്കർ കലരം ക്ഷേത്ര പ്രക്ഷോഭം തുടങ്ങിയപ്പോൾ സവർക്കർ എവിടെയായിരുന്നു? ഈ രണ്ട് പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും സവർക്കർ ഒരു പങ്കും വഹിച്ചില്ല. സത്യനാരായണ കഥയിലേക്കോ പട്ടിപവൻ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കോ ദലിതർക്ക് പ്രവേശനം ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം ദലിത് വിമോചകനാകുന്നത്? അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, സവർക്കറുടെ ശ്രമങ്ങൾ ഒരു വലിയ ചിരിയായി മാറുന്നു. നമ്മെ ചിരിപ്പിക്കാനൊരുങ്ങുന്ന സംഘപരിവാറിൻ്റെ വിഡ്ഡിത്തം നിറഞ്ഞ വസ്തുതകളെക്കുറിച്ച് അടുത്ത അധ്യായത്തിൽ എഴുതാം

 

പ്രതിപക്ഷം ഫേസ്‌ബുക്ക് പേജ്

പ്രതിപക്ഷം വാട്ട്സാപ്പിൽ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here