ప్రతిపక్షం, సెప్టెంబర్ 17: హైదరాబాద్ సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనమైన సెప్టెంబర్ 17వ తేదీ తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఒకే చారిత్రక ఘటనను రాష్ట్రంలోని ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు తమ తమ రాజకీయ, చారిత్రక దృక్కోణాలకు అనుగుణంగా వేర్వేరు పేర్లతో నిర్వహిస్తున్నాయి. దీంతో సెప్టెంబర్ 17 చరిత్రకు సంబంధించిన రోజే కాకుండా, రాజకీయ పార్టీల మధ్య భిన్నమైన వ్యాఖ్యానాలకు వేదికగా మారుతోంది. 1948 సెప్టెంబర్ 17న హైదరాబాద్ సంస్థానం భారత యూనియన్లో విలీనం కావడంతో అప్పటి నిజాం పాలనకు ముగింపు పలికిన కీలక ఘట్టం చోటుచేసుకుంది.
ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఈ రోజును **‘తెలంగాణ ప్రజా పాలన దినోత్సవం’**గా అధికారికంగా నిర్వహిస్తోంది. ప్రజల పోరాటం, త్యాగాలు, ప్రజాస్వామ్య పాలనకు నాంది పలికిన చారిత్రక ఘట్టంగా సెప్టెంబర్ 17ను గుర్తిస్తున్నామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. 2024లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఈ పేరును ప్రకటించింది. 1948 సెప్టెంబర్ 17న నిజాం రాచరిక పాలన ముగిసి ప్రజాస్వామ్య ప్రస్థానం ప్రారంభమైందన్న భావనతో ‘ప్రజా పాలన దినోత్సవం’గా నిర్వహిస్తున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం వివరణ ఇచ్చింది.
ఇక భారత రాష్ట్ర సమితి మాత్రం సెప్టెంబర్ 17ను **‘జాతీయ సమైక్యతా దినోత్సవం’**గా గుర్తిస్తోంది. గతంలో ఆ పార్టీ అధికారంలో ఉన్న సమయంలోనూ ఇదే పేరుతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కార్యక్రమాలు నిర్వహించింది. హైదరాబాద్ సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనం కావడం దేశ సమైక్యతకు ప్రతీకగా పేర్కొంటూ ఈ పేరును ఉపయోగిస్తోంది. 2022, 2023లోనూ అప్పటి ప్రభుత్వం సెప్టెంబర్ 17ను జాతీయ సమైక్యతా దినోత్సవంగా నిర్వహించింది.
మరోవైపు భారతీయ జనతా పార్టీ మాత్రం సెప్టెంబర్ 17ను **‘తెలంగాణ విమోచన దినోత్సవం’**గా పేర్కొంటోంది. నిజాం పాలన నుంచి తెలంగాణకు విముక్తి లభించిన రోజుగా దీనిని అధికారికంగా నిర్వహించాలని ఆ పార్టీ చాలాకాలంగా డిమాండ్ చేస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ఈ రోజును ‘హైదరాబాద్ విమోచన దినోత్సవం’ పేరుతో నిర్వహిస్తోంది. 2026 సెప్టెంబర్ 17న సికింద్రాబాద్ పరేడ్ మైదానంలో కేంద్ర సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో హైదరాబాద్ విమోచన దినోత్సవ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ఇలా ఒకే తేదీకి మూడు ప్రధాన పేర్లు రావడం వెనుక చారిత్రక ఘటనను అర్థం చేసుకునే విధానంలో ఉన్న భిన్నత్వం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రజల పాలన, ప్రజాస్వామ్య విజయాన్ని ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తుండగా.. భారత రాష్ట్ర సమితి జాతీయ సమైక్యత కోణాన్ని ముందుకు తెస్తోంది. భారతీయ జనతా పార్టీ మాత్రం నిజాం పాలన నుంచి విముక్తి లభించిన చారిత్రక సందర్భాన్ని ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తూ ‘విమోచన దినోత్సవం’గా నిర్వహించాలని కోరుతోంది.
అయితే సెప్టెంబర్ 17కు ఏ పేరు పెట్టాలన్న అంశంపై రాజకీయ పార్టీల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆ రోజు తెలంగాణ చరిత్రలో కీలకమైన మలుపు అన్న విషయంలో మాత్రం చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉంది. 1948 నాటి పరిణామాల్లో ప్రజా ఉద్యమాలు, సాయుధ పోరాటం, నిజాం పాలన ముగింపు, హైదరాబాద్ సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనం వంటి అనేక అంశాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. అందువల్ల ఈ రోజును రాజకీయ విభేదాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయకుండా, నాటి పోరాటాలు, త్యాగాలు, చారిత్రక పరిణామాలను సమగ్రంగా గుర్తుచేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు కూడా ఉన్నాయి.
సెప్టెంబర్ 17ను ఏ పేరుతో పిలవాలన్నది ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాజకీయాల్లో కొనసాగుతున్న చర్చ. మూడు ప్రధాన రాజకీయ శక్తులు మూడు భిన్నమైన పేర్లతో ఈ రోజును నిర్వహిస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ అంశం మరోసారి రాజకీయ చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. అయితే చారిత్రక ఘటనను ప్రజలకు అందించే సమయంలో వేర్వేరు రాజకీయ వ్యాఖ్యానాలు, చారిత్రక ఆధారాలు, అధికారిక నిర్ణయాలు ఏవో స్పష్టంగా వేరు చేసి చూడటం అవసరం.
