ప్రతిపక్షం, జూలై 24: దక్షిణ భారత వ్యవసాయాభివృద్ధికి ఎనలేని సేవలు అందించి, గోదావరి–కృష్ణా డెల్టాలకు జీవనాడిగా నిలిచిన బ్రిటిష్ ఇంజినీర్ సర్ ఆర్థర్ థామస్ కాటన్ వర్ధంతి నేడు. సాగునీటి రంగంలో ఆయన చేసిన సేవల కారణంగా తెలుగు ప్రజలు ఆయనను ప్రేమగా ‘అపర భగీరథుడు’, **‘కాటన్ దొర’**గా స్మరిస్తుంటారు.
1847 నుంచి 1852 మధ్యకాలంలో రాజమండ్రి సమీపంలోని ధవళేశ్వరం వద్ద గోదావరి ఆనకట్ట (అనికట్) నిర్మాణానికి కాటన్ నాయకత్వం వహించారు. ఈ ప్రాజెక్టుతో తరచూ కరవులతో ఇబ్బందులు పడుతున్న గోదావరి డెల్టా ప్రాంతం సస్యశ్యామలంగా మారి, లక్షలాది ఎకరాలకు సాగునీరు అందే పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీంతో ఆ ప్రాంతం దేశంలోనే ప్రముఖ ధాన్యాగారంగా అభివృద్ధి చెందింది.
అంతేకాకుండా విజయవాడ వద్ద కృష్ణా నదిపై బ్యారేజీ నిర్మాణానికి అవసరమైన ప్రణాళికలను కూడా ఆయన రూపొందించారు. అనంతరం ఆ ప్రణాళికల ఆధారంగా నిర్మితమైన బ్యారేజీ కృష్ణా డెల్టా వ్యవసాయాభివృద్ధికి బాటలు వేసింది. రాయలసీమలోని కర్నూలు–కడప (KC) కాలువ నిర్మాణంలోనూ కాటన్ కీలక పాత్ర పోషించి, సాగునీటి విస్తరణకు విశేష కృషి చేశారు.
నీటి వనరులను సమర్థంగా వినియోగిస్తే కరవును జయించవచ్చని తన ప్రాజెక్టుల ద్వారా నిరూపించిన కాటన్ సేవలను తెలుగు రాష్ట్రాల రైతులు ఇప్పటికీ గౌరవంగా స్మరించుకుంటున్నారు. గోదావరి పరివాహక ప్రాంతాల్లో ఆయన విగ్రహాలకు నివాళులు అర్పించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. నేటి ఆయన వర్ధంతి సందర్భంగా పలువురు ప్రజాప్రతినిధులు, రైతు సంఘాలు, సామాజిక సంస్థలు కాటన్ దొరకు ఘనంగా నివాళులర్పించాయి.
