ప్రతిపక్షం, సెప్టెంబర్ 17: ధరణి పోర్టల్ను అడ్డం పెట్టుకుని భూముల విషయంలో జరిగినట్లు ఆరోపణలు వస్తున్న అక్రమ వ్యవహారాలపై ప్రత్యేక విచారణ చేపట్టనున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి శాసనసభలో ప్రకటించారు. భూముల దోపిడీకి సంబంధించిన అన్ని వ్యవహారాలను ప్రత్యేక విచారణ బృందానికి అప్పగించి సమగ్రంగా విచారణ జరిపిస్తామని తెలిపారు. నిషేధిత జాబితా 22ఏపై శాసనసభలో జరిగిన స్వల్పకాలిక చర్చ సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి భూ సమస్యల చరిత్ర, ప్రస్తుత పరిస్థితులపై సుదీర్ఘ వివరణ ఇచ్చారు.
తెలంగాణలో భూములకు సంబంధించి కాలక్రమంలో నాలుగు ప్రధాన రకాల సమస్యలు ఏర్పడ్డాయని రేవంత్ రెడ్డి వివరించారు. నిజాం కాలం నుంచి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ వరకు, తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత చోటుచేసుకున్న పరిణామాలను సభ ముందుంచారు. భూముల రికార్డులు, వాటి నిర్వహణ, క్రమబద్ధీకరణ, ప్రభుత్వ భూముల రక్షణ, అసైన్డ్ భూములు, గిరిజన భూములు తదితర అంశాలకు సంబంధించి గత ప్రభుత్వాలు తీసుకొచ్చిన చట్టాలను ప్రస్తావించారు.
1908లో ప్రారంభమైన భూ రికార్డుల ప్రక్రియ నుంచి 2011 వరకు అమల్లోకి వచ్చిన వివిధ చట్టాలు, వాటి ప్రభావాన్ని ముఖ్యమంత్రి వివరించారు. 1954-55లో కాస్రా పహానీ, 1955లో ఇనాం భూముల రద్దు చట్టం, వినోబా భావే భూదానోద్యమం, 1965లో వచ్చిన చట్టం, గిరిజనులు, ఆదివాసీల భూముల రక్షణకు సంబంధించిన చట్టాలు, 1989లో కొత్త ఆర్వోఆర్ చట్టం, పట్టాదారు పాస్పుస్తకాల జారీ విధానం వంటి అంశాలను సభలో ప్రస్తావించారు.
భూములు కొద్దిమంది చేతుల్లోనే కేంద్రీకృతం కాకుండా 1973లో భూ పరిమితి చట్టాన్ని తీసుకొచ్చారని రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు. అనంతరం అసైన్డ్ భూములు అన్యాక్రాంతం కాకుండా వాటి బదలాయింపును నిషేధిస్తూ 1977లో చట్టం తీసుకొచ్చిన విషయాన్ని గుర్తుచేశారు. పోడు భూములపై ఆదివాసీల హక్కులకు రక్షణ కల్పించేందుకు 2006లో అటవీ హక్కుల చట్టం తీసుకొచ్చిన పరిణామాన్ని కూడా వివరించారు.
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 2018లో ధరణి విధానం ప్రారంభమయ్యే వరకు చోటుచేసుకున్న పరిణామాలను కూడా ముఖ్యమంత్రి సభలో వివరించారు. ధరణి విధానం కోసం తొలుత ఐఎల్అండ్ఎఫ్ఎస్ సంస్థకు బాధ్యతలు అప్పగించారని, అనంతరం టెరాసిస్, ఫాల్కన్ తదితర సంస్థలకు వ్యవహారాలు మారిన తీరును ప్రస్తావించారు. భూ రికార్డుల డిజిటలీకరణ ప్రక్రియలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలపై ప్రభుత్వం ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.
రాష్ట్ర రైతాంగానికి సంబంధించిన సుమారు 2.50 కోట్ల ఎకరాల భూముల రికార్డులు, ఆధార్ సంఖ్యలు, బ్యాంకు ఖాతాల వివరాలు, భూ యజమానుల ఫోన్ నంబర్లతో సహా సమాచారం విదేశాలకు తరలించారని ముఖ్యమంత్రి ఆరోపించారు. ఈ అంశంపై మరింత లోతైన విచారణ అవసరమని పేర్కొన్నారు. అయితే భూ రికార్డులను డిజిటలీకరించాల్సిన సమయంలో వాటి భద్రత, నిర్వహణ విషయంలో జరిగిన పరిణామాలపై పూర్తి వివరాలు విచారణలో తేలాల్సి ఉందని ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో భూ కబ్జాలను నిరోధించేందుకు 1982లో భూ ఆక్రమణల నిరోధక చట్టాన్ని తీసుకొచ్చారని రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత అప్పటి ప్రభుత్వం ఆ చట్టాన్ని రద్దు చేసిందని పేర్కొంటూ, దాని వెనుక కారణాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
ప్రైవేటు భూములకు సంబంధించి ప్రస్తుతం 3,73,930 ఎకరాలపై వివాదాలు ఉన్నట్లు ముఖ్యమంత్రి సభకు తెలిపారు. ప్రజల భూములను కాపాడడంతో పాటు భూ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపించేందుకు 2025లో భూ భారతి చట్టాన్ని తీసుకొచ్చామని చెప్పారు. ధరణి పేరుతో జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చిన అక్రమాలను అడ్డుకోవడంతో పాటు ప్రజల ఆస్తులను రక్షించేందుకు అన్ని వర్గాలతో చర్చించి, అంశాలను బహిరంగ చర్చకు తీసుకువచ్చి సమగ్ర ప్రక్షాళన దిశగా ఈ చట్టాన్ని రూపొందించినట్లు వివరించారు.
22ఏ నిషేధిత జాబితా విషయంలో తమ ప్రభుత్వం కొత్తగా నిబంధన తీసుకురాలేదని రేవంత్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలంలోనే 1999లో తొలిసారిగా 22ఏ సెక్షన్ తీసుకొచ్చారని తెలిపారు. భూదాన్, వక్ఫ్, దేవాదాయ, ప్రభుత్వ భూములను రక్షించడం ప్రధాన ఉద్దేశంగా ఈ నిబంధనను తీసుకొచ్చినట్లు వివరించారు.
2015 డిసెంబర్లో నిషేధిత భూములను వివిధ క్లాజుల వారీగా వర్గీకరించాలని ఫుల్ బెంచ్ తీర్పు ఇచ్చిందని ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. ఆ తర్వాత కటాఫ్ తేదీ, భూ లావాదేవీలు తదితర అంశాల నేపథ్యంలో అనేక వివాదాలు ఏర్పడ్డాయని చెప్పారు. ఒక సర్వే నంబర్లో కొంత భూమి మాత్రమే వివాదాస్పదంగా ఉన్నప్పటికీ మొత్తం సర్వే నంబర్ను నిషేధిత జాబితాలో చేర్చడం వల్ల సమస్య మరింత పెరిగిందని పేర్కొన్నారు.
2020 అక్టోబర్లో 7,91,542 ఎకరాలు నిషేధిత జాబితాలో ఉండగా, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఆ విస్తీర్ణాన్ని 3,73,930 ఎకరాలకు తగ్గించినట్లు రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు. అలాగే పార్ట్-బీలోని వివాదాస్పద భూముల విస్తీర్ణాన్ని 17 లక్షల ఎకరాలకు తగ్గించినట్లు చెప్పారు. 22ఏ నిషేధిత జాబితాను గత డిసెంబర్లోనే నవీకరించినప్పటికీ ఈ విషయాన్ని చాలామంది గమనించలేదని పేర్కొన్నారు.
నిషేధిత జాబితాలో భూములను చేర్చే విధానంలో ఇకపై మరింత స్పష్టత తీసుకురానున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. ఏదైనా భూమిని 22ఏ కింద నిషేధిత జాబితాలో చేర్చాలంటే సంబంధిత జిల్లా కలెక్టర్ మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకునేలా విధానం ఉండాలని చెప్పారు. సంబంధిత వ్యక్తి అభ్యంతరాలు, భూ రికార్డులు, ఇతర ఆధారాలను పరిశీలించి విచారణ నిర్వహించిన తర్వాతే భూమిని జాబితాలో చేర్చాలా వద్దా అనే నిర్ణయం తీసుకుంటారని వివరించారు.
కలెక్టర్ నిర్ణయంపై అసంతృప్తి ఉన్నవారికి అప్పీల్ చేసుకునే అవకాశం కల్పిస్తామని ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. నిర్ణయం తర్వాత 60 రోజుల్లో అప్పీల్ చేసుకునే అవకాశం, అనంతరం 90 రోజుల్లో పునర్విచారణ పిటిషన్ దాఖలు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పిస్తామని చెప్పారు. దీంతో 22ఏ జాబితాలో భూముల చేరిక, తొలగింపు ప్రక్రియలో బాధితులకు చట్టపరమైన మార్గాలు అందుబాటులో ఉంటాయని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
దేవాదాయ, వక్ఫ్ రికార్డులను కూడా పరిశీలించి భూముల వాస్తవ స్థితిని నిర్ధారిస్తామని రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు. ఒక భూమిలో కొంత భాగం మాత్రమే వివాదాస్పదంగా ఉంటే మొత్తం భూమిని నిషేధిత జాబితాలో ఉంచకుండా, వివాదాస్పదమైన భాగాన్ని మాత్రమే జాబితాలో కొనసాగించి మిగిలిన భూమిని తొలగించేలా చర్యలు తీసుకుంటామని పేర్కొన్నారు.
22ఏ నిషేధిత జాబితాపై ప్రజల్లో నెలకొన్న అనుమానాలను నివృత్తి చేసేందుకే శాసనసభలో చర్చకు తీసుకొచ్చామని ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. ప్రస్తుత శాసనసభ సమావేశాల్లో ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, విద్యారంగం, ఎల్నినో ప్రభావం, కరవు పరిస్థితులు, విద్యుత్ డిమాండ్ వంటి పలు అంశాలపై చర్చించాలని ప్రభుత్వం ముందుగానే నిర్ణయించిందని చెప్పారు. ఈ సీజన్లో రాష్ట్రంలో విద్యుత్ డిమాండ్ ఒకేరోజు 19,500 మెగావాట్లకు చేరిందని ప్రస్తావించారు.
గత ప్రభుత్వాల కాలం నుంచి వారసత్వంగా వచ్చిన భూ సమస్యలను శాసనసభలో చర్చించుకున్న తర్వాత తప్పిదాలకు తావులేకుండా ముందుకు సాగాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోందని రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు. ఈ విషయంలో ప్రతిపక్షాలు సూచనలు ఇస్తే వాటిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటామని చెప్పారు. ప్రజల భూములకు సంబంధించిన అంశం కావడంతో రాజకీయాలకు అతీతంగా పరిష్కార మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
రాష్ట్రంలో నిరుపేదలకు చెందాల్సిన లక్ష కోట్ల రూపాయల విలువైన భూములు దోపిడీకి గురయ్యాయని ముఖ్యమంత్రి ఆరోపించారు. ఈ వ్యవహారాల్లో వాస్తవాలను వెలుగులోకి తీసుకురావాల్సిన బాధ్యత అందరిపైనా ఉందని అన్నారు. భూముల దోపిడీకి పాల్పడిన ఘటనలు నిజమైతే వాటిపై సమగ్ర విచారణ జరగాల్సిందేనని స్పష్టం చేశారు.
ధరణిని అడ్డం పెట్టుకుని అడ్డగోలు వ్యవహారాలకు పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు వచ్చిన అన్ని కేసులను ప్రత్యేక విచారణ బృందానికి అప్పగిస్తామని రేవంత్ రెడ్డి ప్రకటించారు. భూముల రికార్డుల మార్పులు, భూ బదలాయింపులు, ఇతర అక్రమాలకు సంబంధించి వాస్తవాలను విచారణ ద్వారా తేల్చుతామని తెలిపారు. నిషేధిత జాబితా 22ఏ సమస్యలకు ఒకవైపు చట్టబద్ధమైన పరిష్కారం చూపుతూ, మరోవైపు గతంలో జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చిన భూ అక్రమాలపై విచారణ చేపట్టేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోనున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి స్పష్టం చేశారు.
