ప్రతిపక్షం, సెప్టెంబర్ 04: స్నేహం అంటే కేవలం కష్టసుఖాల్లో తోడుగా ఉండటం మాత్రమే కాదు.. స్నేహితుడి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడం, అతడి కష్టాలను తన కష్టాలుగా భావించడం, ఎలాంటి భేదాలు లేకుండా ఆప్యాయత చూపించడం కూడా. అలాంటి స్వచ్ఛమైన స్నేహానికి యుగయుగాలుగా నిలిచిపోయిన గొప్ప ఉదాహరణ శ్రీకృష్ణుడు–కుచేలుడి మైత్రి. అందుకే ప్రపంచంలో ఎన్ని స్నేహ కథలు వచ్చినా.. నిజమైన స్నేహం గురించి చెప్పాల్సి వచ్చినప్పుడు ముందుగా గుర్తుకొచ్చే పేర్లు కృష్ణుడు, కుచేలుడివే.
శ్రీకృష్ణుడు, కుచేలుడు చిన్ననాటి నుంచే మంచి స్నేహితులు. గురుకులంలో కలిసి విద్యాభ్యాసం చేసిన వారిద్దరి మధ్య ఎంతో ఆత్మీయమైన అనుబంధం ఉండేది. కాలక్రమంలో కృష్ణుడు ద్వారకాధిపతిగా, రాజుగా ఎదిగాడు. మరోవైపు కుచేలుడు మాత్రం తీవ్ర పేదరికంలో జీవిస్తూ అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొన్నాడు. జీవిత పరిస్థితులు ఇద్దరినీ వేర్వేరు దారుల్లో నడిపించినప్పటికీ.. వారి మధ్య ఉన్న బాల్య స్నేహంలో మాత్రం ఎలాంటి మార్పు రాలేదు.
పేదరికంతో ఇబ్బందులు పడుతున్న కుచేలుడిని చూసిన ఆయన భార్య.. చిన్ననాటి స్నేహితుడైన శ్రీకృష్ణుడిని కలవాలని సూచిస్తుంది. మొదట సంకోచించిన కుచేలుడు చివరకు తన స్నేహితుడిని కలిసేందుకు ద్వారకకు బయలుదేరుతాడు. తన దగ్గర ఇవ్వడానికి విలువైన వస్తువులు లేకపోయినా.. ప్రేమతో కొద్దిగా అటుకులను వెంట తీసుకెళ్తాడు. అవే తన స్నేహానికి గుర్తుగా కృష్ణుడికి సమర్పిస్తాడు.
కుచేలుడు ద్వారకకు చేరుకున్న విషయం తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు రాజభవనం నుంచి స్వయంగా వచ్చి తన బాల్య స్నేహితుడిని ఆప్యాయంగా ఆలింగనం చేసుకుంటాడు. రాజు–పేదవాడు అనే తేడాను ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా కుచేలుడిని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తాడు. తన చిన్ననాటి స్నేహితుడిని సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి గౌరవిస్తాడు. అంతేకాదు.. స్వయంగా అతడి పాదాలను కడిగి తన ప్రేమను, స్నేహాన్ని చాటుకుంటాడు.
కుచేలుడు తీసుకొచ్చిన అటుకులను కూడా శ్రీకృష్ణుడు ఎంతో ప్రేమతో స్వీకరిస్తాడు. ఆ అటుకుల విలువ ఎంత అన్నది కాదు.. వాటి వెనుక ఉన్న స్నేహం, ఆప్యాయతే ముఖ్యమని కృష్ణుడు తన ప్రవర్తనతో చూపిస్తాడు. పేదరికంలో ఉన్న స్నేహితుడు తన కోసం తీసుకొచ్చిన చిన్న కానుకను కూడా ఎంతో విలువైనదిగా భావిస్తాడు. స్నేహంలో ఇచ్చేది ఎంత అనేది కాదు.. ఎంత ప్రేమతో ఇస్తున్నామన్నదే ముఖ్యమనే సందేశాన్ని ఈ ఘట్టం అందిస్తుంది.
కుచేలుడు తన కష్టాలను కృష్ణుడితో చెప్పకపోయినా.. అతడి పరిస్థితిని కృష్ణుడు అర్థం చేసుకుంటాడు. స్నేహితుడి బాధను మాటల్లో చెప్పించుకోవాల్సిన అవసరం లేదని, నిజమైన స్నేహం ఉంటే మనసును చదవగలగాలని కృష్ణుడు నిరూపిస్తాడు. కుచేలుడు తిరిగి తన ఇంటికి చేరుకునే సమయానికి అక్కడి పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోతాయి. పేదరికంతో ఉన్న అతడి ఇంటి స్థానంలో సంపద, సౌభాగ్యం కనిపిస్తాయి.
ఈ కథలో అత్యంత గొప్ప విషయం ఏమిటంటే.. కుచేలుడు కృష్ణుడిని కలిసినప్పుడు తన కోసం ఎలాంటి సంపదను అడగలేదు. తన బాల్య స్నేహితుడిని చూడాలనే కోరికతోనే ద్వారకకు వెళ్లాడు. కృష్ణుడు కూడా అతడి నుంచి ఎలాంటి ప్రతిఫలాన్ని ఆశించలేదు. స్నేహం అంటే అవసరం ఉన్నప్పుడు ఉపయోగించుకోవడం కాదని, ఎలాంటి స్వార్థం లేకుండా ఒకరినొకరు గౌరవించుకోవడమే నిజమైన స్నేహమని కృష్ణ–కుచేలుల కథ చెబుతోంది.
యుగాలు మారినా, తరాలు మారినా కృష్ణుడు–కుచేలుల స్నేహం మాత్రం నేటికీ స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది. ధనికుడు–పేదవాడు, రాజు–సామాన్యుడు అనే భేదాలు నిజమైన స్నేహానికి అడ్డుకావని ఈ కథ తెలియజేస్తుంది. హోదాలు, ఆస్తులు, అధికారాలు మనుషుల మధ్య దూరాన్ని పెంచవచ్చు.. కానీ నిజమైన స్నేహం మాత్రం ఆ భేదాలన్నింటినీ చెరిపివేస్తుంది.
ఇవాళ కృష్ణాష్టమి సందర్భంగా శ్రీకృష్ణుడిని భక్తిశ్రద్ధలతో స్మరించుకునే వేళ.. ఆయనలోని స్నేహగుణాన్ని కూడా గుర్తు చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. కష్టాల్లో ఉన్న స్నేహితుడిని ఆదుకోవడం, అతడి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడం, అవసరమైన సమయంలో అండగా నిలవడం.. ఇవే కృష్ణుడు మనకు నేర్పిన నిజమైన స్నేహ విలువలు.
అందుకే స్నేహం అనగానే కృష్ణుడు–కుచేలుల మైత్రి గుర్తుకు వస్తుంది. స్నేహితుడి కష్టాన్ని తన కష్టంగా భావించి.. ప్రేమతో పలకరించి.. గౌరవించి.. అడగకుండానే అండగా నిలిచిన కృష్ణుడిని మించిన గొప్ప స్నేహితుడు ఎవరు? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కూడా ఈ స్నేహ కథలోనే దాగి ఉంది.
