ప్రతిపక్షం, ఆగస్టు 20: ‘వందేమాతరం’ గేయానికి సంబంధించి కాంగ్రెస్ తీసుకున్న నిర్ణయం వెనుక చారిత్రక, మతపరమైన కారణాలు ఉన్నాయని ఆ పార్టీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. గేయంలోని మొత్తం చరణాలకు బదులుగా తొలి రెండు చరణాలను మాత్రమే పాడాలన్న నిర్ణయానికి గతంలోనే కాంగ్రెస్ ఒక నిర్దిష్ట కారణాన్ని పేర్కొన్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈ అంశం మరోసారి రాజకీయ, సామాజిక చర్చకు దారితీసింది.
బంకిమ్ చంద్ర ఛటర్జీ రచించిన ‘వందేమాతరం’ గేయంలోని తొలి రెండు చరణాల్లో దేశభక్తి, మాతృభూమి గొప్పతనాన్ని ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తారు. అయితే ఆ తర్వాతి చరణాల్లో భారతమాతను దుర్గాదేవితో పోల్చడం, హిందూ పురాణాలకు సంబంధించిన ప్రతీకలు, దేవతా రూపాలను ప్రస్తావించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
మతపరమైన అంశాలతో కూడిన ఆ చరణాలను అన్ని వర్గాల ప్రజలు ఒకే విధంగా స్వీకరించే పరిస్థితి లేదని అప్పట్లో అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ముఖ్యంగా ముస్లిం వర్గాల నుంచి అభ్యంతరాలు వ్యక్తమైన నేపథ్యంలో.. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో దేశ ప్రజలందరినీ ఏకం చేసే జాతీయ గీతంగా దీనిని ఉపయోగించేటప్పుడు మతపరమైన వివాదాలకు తావులేకుండా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని కాంగ్రెస్ భావించినట్లు చరిత్రలో పేర్కొనబడింది.
ఈ నేపథ్యంలో 1937లో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సమావేశాల్లో ‘వందేమాతరం’ వినియోగంపై చర్చ జరిగింది. అన్ని మతాల ప్రజల మనోభావాలను గౌరవించే విధంగా గేయంలోని తొలి రెండు చరణాలను మాత్రమే జాతీయ కార్యక్రమాల్లో పాడాలని నిర్ణయించినట్లు కాంగ్రెస్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. మిగిలిన చరణాల్లోని మతపరమైన అంశాల కారణంగా వాటిని అధికారిక కార్యక్రమాల్లో పాడకుండా ఉండాలని అప్పట్లో నిర్ణయించినట్లు పేర్కొంటున్నాయి.
కాంగ్రెస్ తాజా వైఖరి కూడా ఇదే చారిత్రక నిర్ణయానికి అనుగుణంగా ఉందని ఆ పార్టీ నేతలు చెబుతున్నారు. దేశంలోని అన్ని మతాలు, వర్గాల ప్రజల మనోభావాలను గౌరవించడం, జాతీయ కార్యక్రమాల్లో అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైన విధానాన్ని అనుసరించడం తమ ఉద్దేశమని వివరిస్తున్నారు.
అయితే ‘వందేమాతరం’ విషయంలో తొలి రెండు చరణాలకే పరిమితం కావాలన్న నిర్ణయంపై రాజకీయంగా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొందరు కాంగ్రెస్ నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తుండగా, మరికొందరు మొత్తం గేయాన్ని గౌరవించాల్సిందేనని వాదిస్తున్నారు. దీంతో చారిత్రక అంశంగా ఉన్న ‘వందేమాతరం’ మరోసారి రాజకీయ చర్చలోకి వచ్చింది.
మొత్తంగా చూస్తే.. కాంగ్రెస్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం కొత్తగా తీసుకున్నదికాదని, 1937లో మతపరమైన అభ్యంతరాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని రూపొందించిన విధానాన్నే కొనసాగిస్తున్నామని ఆ పార్టీ చెబుతోంది. దేశభక్తి, చారిత్రక వారసత్వంతో పాటు అన్ని మతాల మనోభావాలను గౌరవించడమే తమ వైఖరికి కారణమని కాంగ్రెస్ స్పష్టం చేస్తోంది.
