ప్రతిపక్షం, ఆగస్టు 27: ప్రాణహిత నదిపై తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాల్లో కీలక ముందడుగు పడింది. ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి నిరంతరంగా కేంద్రం, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో జరుపుతున్న సంప్రదింపుల నేపథ్యంలో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన సాంకేతిక, అంతర్రాష్ట్ర అంశాలపై సెప్టెంబర్ 1న న్యూఢిల్లీలో కీలక సమావేశం జరగనుంది. కేంద్ర జల సంఘం చైర్మన్ అధ్యక్షతన సేవా భవన్లో నిర్వహించనున్న ఈ సమావేశానికి తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర జలవనరుల శాఖలకు చెందిన ఉన్నతాధికారులు హాజరుకానున్నారు. ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలపై చర్చించి ముందుకు వెళ్లే మార్గాన్ని ఖరారు చేసే అవకాశం ఉంది.
తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టును తిరిగి కార్యరూపంలోకి తీసుకురావడంపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న సాంకేతిక, నీటి వినియోగం, ముంపు, ప్రాజెక్టు ఎత్తు వంటి అంశాలపై స్పష్టత తీసుకురావడంతో పాటు మహారాష్ట్రతో పరస్పర ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారం సాధించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి మే 26న మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రికి లేఖ రాశారు. తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టుపై రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సమావేశం ఏర్పాటు చేసి, అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలని కోరారు.
ఈ అంశాన్ని ముఖ్యమంత్రి ప్రధానమంత్రి దృష్టికి కూడా తీసుకెళ్లారు. అనంతరం ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం ఈ వ్యవహారాన్ని జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు పంపించింది. ప్రాజెక్టు ప్రాధాన్యతను వివరిస్తూ ముఖ్యమంత్రి ఆగస్టు 5న కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి సీఆర్ పాటిల్కు ప్రత్యేకంగా లేఖ రాశారు. కేంద్రం జోక్యం చేసుకుని తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర మధ్య ఉన్న సమస్యలకు పరిష్కారం చూపాలని కోరారు. ఈ క్రమంలోనే ఇప్పుడు కేంద్ర జల సంఘం ఆధ్వర్యంలో ఇరు రాష్ట్రాల అధికారులతో సమావేశం ఏర్పాటు కావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు విషయంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం కీలక ప్రతిపాదనను ముందుకు తీసుకొస్తోంది. గతంలో మహారాష్ట్ర అంగీకరించిన 148 మీటర్ల ఎత్తుకు బదులుగా 152 మీటర్ల ఎత్తుతో బ్యారేజీ నిర్మించేందుకు అంగీకారం సాధించాలని తెలంగాణ కోరుతోంది. 148 మీటర్ల ఎత్తులో ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తే అవసరమైన నీటిని గ్రావిటీ ద్వారా తరలించడం సాధ్యం కాదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రానికి వివరించింది. దీంతో నీటిని తరలించేందుకు భారీ పంపులను ఉపయోగించాల్సి వస్తుందని, ఫలితంగా విద్యుత్ వినియోగం, నిర్వహణ ఖర్చులు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది.
152 మీటర్ల ఎత్తు ఉంటే నీటిని తక్కువ విద్యుత్ వ్యయంతో తరలించే అవకాశం ఉంటుందని తెలంగాణ ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. ప్రాజెక్టును కేవలం నిర్మించడం మాత్రమే కాకుండా దీర్ఘకాలంలో నిర్వహణ భారాన్ని తగ్గించి రాష్ట్రానికి గరిష్ఠ ప్రయోజనం చేకూరేలా తీర్చిదిద్దాలన్నదే తమ ఉద్దేశమని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ముఖ్యంగా సాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని గ్రావిటీ ఆధారిత నీటి తరలింపునకు అవకాశం ఉండేలా ప్రాజెక్టు రూపకల్పన చేయాలని తెలంగాణ భావిస్తోంది.
అయితే బ్యారేజీ ఎత్తును పెంచడం వల్ల ముంపు ప్రాంతం పెరుగుతుందన్న అంశం కూడా చర్చకు వస్తోంది. దీనిపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం సీడబ్ల్యూపీఆర్ఎస్ అధ్యయనాలను ప్రస్తావిస్తోంది. జలమట్టాన్ని పెంచడం వల్ల అదనంగా ఏర్పడే ముంపు పరిమితంగానే ఉంటుందని ఆ అధ్యయనాల ఆధారంగా కేంద్రానికి వివరించినట్లు సమాచారం. తక్కువ అదనపు ముంపుతో ఎక్కువ నీటి ప్రయోజనాన్ని పొందే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వం తన వాదనను వినిపిస్తోంది.
తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టు తెలంగాణలోని వెనుకబడిన, కరవు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు సాగునీటిని అందించడంలో కీలకంగా మారుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. సాగునీటి సదుపాయాలు మెరుగుపడితే వ్యవసాయంపై ఆధారపడే రైతులకు ప్రయోజనం కలగడంతో పాటు కరవు పరిస్థితుల ప్రభావం తగ్గుతుందని చెబుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా దీర్ఘకాలికంగా నీటి లభ్యతను మెరుగుపరచడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేంద్రంతో పాటు మహారాష్ట్రతో వరుసగా చర్చలు జరుపుతోంది. ముఖ్యమంత్రి స్థాయిలో లేఖలు, కేంద్రంతో సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో సెప్టెంబర్ 1న జరిగే సమావేశంపై ఆసక్తి నెలకొంది. కేంద్ర జల సంఘం చైర్మన్ అధ్యక్షతన జరిగే ఈ సమావేశంలో 148 మీటర్లు, 152 మీటర్ల ఎత్తులపై సాంకేతిక అంశాలతో పాటు ముంపు, నీటి లభ్యత, విద్యుత్ వ్యయం తదితర అంశాలపై అధికారులు చర్చించే అవకాశం ఉంది.
తెలంగాణకు తక్కువ విద్యుత్ వ్యయంతో, దీర్ఘకాలికంగా ఎక్కువ సాగునీటి ప్రయోజనం కలిగేలా తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లాలన్నదే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన వాదన. మహారాష్ట్రతో సమన్వయం సాధించి కేంద్రం జోక్యంతో సమస్యకు పరిష్కారం లభిస్తే ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం అవుతుందని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. సెప్టెంబర్ 1 సమావేశంలో ఎలాంటి నిర్ణయాలు వెలువడతాయన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.
