ప్రతిపక్షం, ఆగస్టు 03: దేశంలో పెరుగుతున్న డిజిటల్ చెల్లింపుల నేపథ్యంలో యూపీఐ (UPI) లావాదేవీల భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు బ్యాంకులు కీలక ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చాయి. ఆన్లైన్ మోసాలను అరికట్టే లక్ష్యంతో ‘రిస్క్ బేస్డ్ వెరిఫికేషన్ సిస్టమ్’ (Risk-Based Verification System)ను అమలు చేయాలని ప్రతిపాదించాయి. ఈ విధానం అమల్లోకి వస్తే అనుమానాస్పదంగా గుర్తించిన యూపీఐ లావాదేవీలకు అదనపు నిర్ధారణ తప్పనిసరి కానుంది.
ప్రతిపాదన ప్రకారం, బ్యాంకుల భద్రతా వ్యవస్థ ఏదైనా యూపీఐ చెల్లింపును ప్రమాదకరమైన లేదా అసాధారణ లావాదేవీగా గుర్తిస్తే, ఖాతాదారుడి మొబైల్లో ప్రత్యేక పాప్-అప్ సందేశం కనిపిస్తుంది. అందులో ‘YES’ లేదా ‘NO’ ఎంపికలు ఉంటాయి. వినియోగదారు ‘YES’ ద్వారా ఆ లావాదేవీని తానే చేస్తున్నట్లు నిర్ధారించిన తర్వాతే నగదు బదిలీ పూర్తవుతుంది. ‘NO’ ఎంచుకుంటే లేదా స్పందించకపోతే లావాదేవీ నిలిపివేయబడే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ఈ అదనపు భద్రతా ప్రక్రియ ప్రతి యూపీఐ లావాదేవీకి వర్తించదని బ్యాంకులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. కేవలం అధిక విలువ గల చెల్లింపులు, కొత్త లబ్ధిదారులకు నగదు పంపడం, అసాధారణ ప్రదేశాల నుంచి జరిగే లావాదేవీలు లేదా మోసానికి అవకాశం ఉన్నట్లు గుర్తించిన సందర్భాల్లో మాత్రమే ఈ అదనపు వెరిఫికేషన్ అమలు చేసే ప్రతిపాదన ఉంది.
ఇటీవలి కాలంలో యూపీఐ మోసాలు, ఫిషింగ్ లింకులు, నకిలీ కాల్స్, రిమోట్ యాక్సెస్ యాప్ల ద్వారా జరిగే ఆర్థిక నేరాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో వినియోగదారుల డబ్బును రక్షించేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుందని బ్యాంకింగ్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అదనపు ధృవీకరణ వల్ల అనధికారిక లావాదేవీలను అడ్డుకునే అవకాశం పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన సంబంధిత నియంత్రణ సంస్థలు, బ్యాంకులు, చెల్లింపు సేవల సంస్థల పరిశీలనలో ఉంది. తుది ఆమోదం లభించిన తర్వాత అమలు విధానం, సాంకేతిక మార్గదర్శకాలు, వినియోగదారులకు సంబంధించిన నిబంధనలను అధికారికంగా ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.
డిజిటల్ చెల్లింపులు చేసే వినియోగదారులు కూడా అపరిచిత లింకులు, అనుమానాస్పద కాల్స్, ఓటీపీలు లేదా యూపీఐ పిన్ను ఎవరితోనూ పంచుకోకుండా అప్రమత్తంగా ఉండాలని బ్యాంకింగ్ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అదనపు భద్రతా చర్యలతో యూపీఐ లావాదేవీలపై ప్రజల విశ్వాసం మరింత పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు.
