ప్రతిపక్షం, ఆగస్టు 14: తేలు చిన్నగా కనిపించినా.. దాని శరీర నిర్మాణం, వేట విధానం, రక్షణ వ్యవస్థ ఎంతో ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. చాలామందికి తేలు తన ముందు పంజాలతోనే కుడుతుందని అనిపిస్తుంది. కానీ అసలు విషాన్ని శరీరంలోకి పంపేది మాత్రం దాని వెనుక భాగంలో ఉండే తోక చివరనున్న కొండెం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 2 వేల తేలు జాతులు ఉన్నప్పటికీ.. మనుషులకు అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషం కలిగిన జాతులు చాలా తక్కువేనని నిపుణుల అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
పంజాలు వేరు.. విషం వేరు
తేలు కీటకం కాదు. ఇది సాలీళ్లు, పేలు వంటి జీవులతో సంబంధం ఉన్న అరాక్నిడ్ జాతికి చెందినది. దాని శరీరంలో ఎనిమిది కాళ్లు, ముందు భాగంలో రెండు బలమైన పంజాలు ఉంటాయి. ఈ పంజాలతో తేలు తన ఎరను పట్టుకుంటుంది. వెనుక భాగంలో పొడవైన, ముక్కలుగా ఉండే తోక ఉంటుంది. ఆ తోక చివరలో ఉండే టెల్సన్లో విష గ్రంథులు, కొండెం ఉంటాయి. అందువల్ల తేలు విషాన్ని ఇంజెక్ట్ చేసేది పంజాలతో కాదు.. తోక చివర ఉన్న కొండెంతోనే.
మనుషులను వెతుక్కుంటూ వచ్చి కుట్టదు
సాధారణంగా తేలు మనుషులపై దాడి చేయడానికి వెతుక్కుంటూ రాదు. తనకు ప్రమాదం ఉందని భావించినప్పుడు మాత్రమే రక్షణ కోసం కుడుతుంది. అనుకోకుండా దానిపై కాలు వేయడం, చేతితో పట్టుకోవడం వంటి సందర్భాల్లో తేలు తన కొండెాన్ని ఉపయోగించే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో చిన్న జీవులను వేటాడేటప్పుడు కూడా పంజాలతో ఎరను పట్టుకుని, అవసరమైతే విషాన్ని ప్రయోగిస్తుంది.
అన్ని తేళ్ల విషం ప్రాణాంతకం కాదు
తేలు కుట్టిందంటే తప్పనిసరిగా ప్రాణాపాయం ఏర్పడుతుందని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. జాతిని బట్టి విషం తీవ్రత మారుతుంది. కొన్ని తేళ్ల కాటు వల్ల కుట్టిన ప్రదేశంలో తీవ్రమైన నొప్పి, మంట, ఎర్రబడటం, వాపు, తిమ్మిరి వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ప్రమాదకరమైన జాతుల విషం మాత్రం నాడీ వ్యవస్థ, గుండె, శ్వాస వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.
తీవ్రమైన విష ప్రభావం ఉన్నప్పుడు అధిక చెమటలు, వాంతులు, కండరాలు పట్టేయడం, గుండె వేగం లేదా రక్తపోటులో మార్పులు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా చిన్నారులను తేలు కుట్టినప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
తేలు కుడితే ఏం చేయాలి?
తేలు కుట్టిన వెంటనే ప్రభావిత ప్రాంతాన్ని సబ్బు, నీటితో శుభ్రం చేయాలి. నొప్పి, వాపు తగ్గించేందుకు గుడ్డలో చుట్టిన చల్లని ప్యాక్ను కొద్దిసేపు ఉపయోగించవచ్చు. అయితే తీవ్రమైన నొప్పి, తల తిరగడం, కండరాలు పట్టేయడం, శరీరమంతా అసౌకర్యం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి.
ఎడారుల్లోనే ఉంటాయా?
తేళ్లు ఎడారుల్లో మాత్రమే ఉంటాయని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ అది నిజం కాదు. వేడి, పొడి ప్రాంతాలతో పాటు అడవులు, పర్వత ప్రాంతాలు వంటి విభిన్న వాతావరణాల్లోనూ ఇవి జీవిస్తాయి. అంటార్కిటికా మినహా ప్రపంచంలోని దాదాపు అన్ని ఖండాల్లో తేలు జాతులు కనిపిస్తాయి. సాధారణంగా రాళ్ల కింద, చెట్ల దుంగల్లో, నేల బొరియల్లో, చీకటి మరియు తేమ ఉన్న ప్రదేశాల్లో దాక్కుంటాయి.
తేలు ఏం తింటుంది?
తేళ్లు ప్రధానంగా మాంసాహారులు. చిన్న పురుగులు, కీటకాలు, ఇతర చిన్న జీవులను వేటాడి ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. పంజాలతో ఎరను బలంగా పట్టుకుని, అవసరమైతే కొండెంతో విషాన్ని ప్రయోగించి దాన్ని నిర్వీర్యం చేస్తాయి. ఆహారం లభించని సమయంలో తమ జీవక్రియను గణనీయంగా తగ్గించుకుని చాలా తక్కువ ఆహారంతో కూడా ఎక్కువకాలం జీవించగల సామర్థ్యం తేళ్లకు ఉంది.
రాత్రివేళ ఎందుకు మెరుస్తాయి?
తేళ్లలో కనిపించే మరో ఆసక్తికరమైన లక్షణం వాటి శరీరం ప్రత్యేక కాంతిలో మెరుస్తుండటం. అల్ట్రావయొలెట్ కాంతిని ప్రసరించినప్పుడు కొన్ని తేళ్లు నీలం-ఆకుపచ్చ రంగులో మెరుస్తున్నట్లు కనిపిస్తాయి. ఈ ప్రత్యేక లక్షణం కారణంగా రాత్రివేళ తేళ్లను గుర్తించేందుకు పరిశోధనల్లో యూవీ కాంతిని ఉపయోగిస్తుంటారు.
డైనోసార్ల కంటే ముందే భూమిపై!
తేళ్లు భూమిపై చాలా పురాతన జీవుల్లో ఒకటిగా భావిస్తారు. ఇవి డైనోసార్లు భూమిపై సంచరించకముందే ఉన్న జీవులుగా శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. వందల మిలియన్ల సంవత్సరాలుగా పరిణామం చెందుతూ.. ఇప్పటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో తమ ఉనికిని కొనసాగిస్తున్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే.. తేలు చిన్నదైనా దాని రక్షణ, వేట వ్యవస్థలు అత్యంత ప్రత్యేకమైనవి. ముందు పంజాలు ఎరను పట్టుకోవడానికి ఉపయోగపడితే.. అసలు విషాయుధం మాత్రం వెనుక తోక చివర ఉండే కొండెమే. అయితే తేలు కుట్టినప్పుడు ఏ జాతికి చెందినదో తెలియకపోతే, ముఖ్యంగా చిన్నారుల్లో లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు వైద్య సహాయం తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.
