ప్రతిపక్షం, అక్టోబర్ 09: విద్యుత్‌ టవర్ల నిర్మాణం, విద్యుత్‌ లైన్ల కారిడార్ల ఏర్పాటుతో భూములు ప్రభావితమయ్యే రైతులు, భూయజమానులకు పరిహారం చెల్లించే విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. విద్యుత్‌ టవర్లు ఏర్పాటు చేసే భూములకు సంబంధించి భూయజమానులకు 200 శాతం వరకు పరిహారం చెల్లించేలా నిబంధనలు నిర్దేశించినట్లు సమాచారం. అలాగే విద్యుత్‌ లైన్లు వెళ్లే ప్రాంతాల్లో భూముల వినియోగంపై పడే ప్రభావాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని గ్రామీణ, మున్సిపల్‌, మెట్రో ప్రాంతాలకు వేర్వేరు పరిహార శాతాలను నిర్ణయించారు. ఈ మార్గదర్శకాలు అమల్లోకి వస్తే విద్యుత్‌ ప్రసార ప్రాజెక్టుల కోసం భూములు కోల్పోతున్న లేదా భూముల వినియోగంపై ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటున్న యజమానులకు పరిహారం విషయంలో స్పష్టత లభించే అవకాశం ఉంది.
విద్యుత్‌ అవసరాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కొత్త విద్యుత్‌ ప్రసార లైన్లు, టవర్ల నిర్మాణం కీలకంగా మారుతోంది. అయితే ఈ నిర్మాణాల కోసం భూములను వినియోగించుకోవడం వల్ల రైతులు, ఇతర భూయజమానులు పలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా విద్యుత్‌ టవర్లు ఏర్పాటు చేసిన ప్రాంతాల్లో భూమిని యథావిధిగా వినియోగించుకోవడం కష్టమవుతుండటంతో పాటు, విద్యుత్‌ లైన్లు వెళ్లే మార్గాల్లో భవిష్యత్తులో చేపట్టే నిర్మాణాలు, వ్యవసాయ కార్యకలాపాలపై పరిమితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో భూముల యజమానులకు తగిన పరిహారం అందించాలనే ఉద్దేశంతో కేంద్రం కొత్త మార్గదర్శకాలను రూపొందించినట్లు వెల్లడవుతోంది.
కొత్త మార్గదర్శకాల ప్రకారం విద్యుత్‌ టవర్లు ఏర్పాటు చేసే భూములకు 200 శాతం పరిహారం చెల్లించాలని నిర్దేశించారు. అంటే సంబంధిత నిబంధనల్లో నిర్ణయించిన భూమి విలువ ఆధారంగా పరిహారాన్ని లెక్కించాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఈ పరిహారం ఏ ప్రాతిపదికన లెక్కిస్తారు, భూమి మార్కెట్‌ విలువను ఎలా నిర్ణయిస్తారు, గతంలో పరిహారం పొందిన వారికి ఈ నిబంధనలు వర్తిస్తాయా వంటి అంశాలు సంబంధిత ఉత్తర్వుల పూర్తి వివరాల ఆధారంగా స్పష్టమవుతాయి. భూముల విలువను నిర్ణయించడంలో పారదర్శకత ఉండేలా చర్యలు తీసుకోవడం కూడా కీలకంగా మారనుంది.
విద్యుత్‌ ప్రసార లైన్ల కారిడార్లు వెళ్లే భూములకు సంబంధించి ప్రాంతాన్ని బట్టి పరిహారం చెల్లించేలా మార్గదర్శకాలు పేర్కొన్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విద్యుత్‌ కారిడార్లు వెళ్లే భూములకు 30 శాతం పరిహారం, మున్సిపాలిటీ పరిధిలోని ప్రాంతాల్లో 45 శాతం, మెట్రో ప్రాంతాల్లో 60 శాతం పరిహారం చెల్లించాలని నిర్దేశించినట్లు సమాచారం. ఈ విధానం ద్వారా పట్టణీకరణ స్థాయి, భూముల వినియోగం, ప్రాంతాల వారీగా ఉన్న విలువలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలనే ఉద్దేశం కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ శాతాలు ఏ ప్రాథమిక భూమి విలువకు వర్తిస్తాయన్నది పూర్తి మార్గదర్శకాల్లోని నిర్వచనాల ఆధారంగా అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఈ నిబంధనలు 66 కిలోవోల్టులకు మించిన విద్యుత్‌ ప్రసార లైన్లకు వర్తిస్తాయని పేర్కొన్నారు. అధిక విద్యుత్‌ వోల్టేజీతో విద్యుత్‌ సరఫరా చేసే లైన్ల నిర్మాణం కోసం పెద్ద ఎత్తున భూభాగాలను వినియోగించాల్సి వస్తుంది. విద్యుత్‌ టవర్ల స్థాపనతో పాటు లైన్లు వెళ్లే మార్గాల్లో భూముల వినియోగంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉండటంతో పరిహార విధానానికి ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రాజెక్టుల నిర్మాణ సంస్థలు, భూయజమానుల మధ్య పరిహారం విషయంలో వివాదాలు తలెత్తకుండా స్పష్టమైన విధానం అవసరమని భావిస్తున్నారు.
భూముల విలువను నిర్ణయించేందుకు జిల్లా స్థాయిలో ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్రం సూచించినట్లు సమాచారం. ఈ కమిటీ సంబంధిత భూముల విలువను పరిశీలించి, పరిహారం లెక్కింపునకు అవసరమైన ప్రాతిపదికను నిర్ణయించడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. భూమి ఉన్న ప్రాంతం, స్థానిక మార్కెట్‌ విలువ, భూమి వినియోగం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. జిల్లా స్థాయిలో కమిటీ ఏర్పాటు చేయడం వల్ల పరిహారం నిర్ణయించే ప్రక్రియ మరింత క్రమబద్ధంగా సాగడంతో పాటు, భూయజమానులకు తమ అభ్యంతరాలను తెలియజేసే అవకాశం లభించవచ్చు.
విద్యుత్‌ టవర్లు, ప్రసార లైన్ల ఏర్పాటుకు సంబంధించి పరిహారం చెల్లింపుల విషయంలో గతంలో వివిధ ప్రాంతాల్లో అభ్యంతరాలు, వివాదాలు తలెత్తిన సందర్భాలున్నాయి. భూమి విలువను నిర్ణయించే విధానం, పరిహారం సరిపోతుందా లేదా అనే అంశాలపై రైతులు, భూయజమానులు తమ ఆందోళనలను వ్యక్తం చేస్తుంటారు. కొత్త మార్గదర్శకాల అమలు ద్వారా ఈ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుందని భావిస్తున్నారు. అయితే పరిహారం వాస్తవంగా ఎంత లభిస్తుందన్నది భూమి విలువ నిర్ధారణ, ప్రాజెక్టు పరిధి, వర్తించే నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
మొత్తంగా విద్యుత్‌ టవర్ల ఏర్పాటుకు 200 శాతం పరిహారం, విద్యుత్‌ కారిడార్లకు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 30 శాతం, మున్సిపాలిటీల్లో 45 శాతం, మెట్రో ప్రాంతాల్లో 60 శాతం పరిహారం చెల్లించేలా కేంద్రం మార్గదర్శకాలు జారీ చేసినట్లు సమాచారం. 66 కిలోవోల్టులకు మించిన విద్యుత్‌ లైన్లకు ఇవి వర్తిస్తాయని పేర్కొనడంతో పాటు, భూముల విలువ నిర్ణయానికి జిల్లా స్థాయి కమిటీల ఏర్పాటును సూచించారు. ఈ మార్గదర్శకాల అమలుకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, సంబంధిత విద్యుత్‌ సంస్థలు తీసుకునే చర్యలు భూయజమానులకు అందే పరిహారంపై ప్రభావం చూపనున్నాయి.
