ప్రతిపక్షం, నవంబర్ 14: దేశవ్యాప్తంగా ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో పారదర్శకత పెంచడంతో పాటు రేషన్ సరుకుల పంపిణీలో జరుగుతున్న అక్రమాలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త విధానాన్ని తీసుకురావడానికి సిద్ధమవుతోంది. ఇందులో భాగంగా డిజిటల్ వోచర్ విధానాన్ని అమలు చేయాలని ప్రతిపాదించింది. ఈ విధానం ద్వారా రేషన్ లబ్ధిదారులు తమకు కేటాయించిన బియ్యం, ఇతర నిత్యావసర సరుకులను నేరుగా పొందే అవకాశం కల్పించనున్నారు. రేషన్ సరుకులు పక్కదారి పట్టకుండా చూడటం, అర్హులైన లబ్ధిదారులకు మాత్రమే ప్రభుత్వం కేటాయించిన సరుకులు అందేలా చేయడం ఈ ప్రతిపాదన ప్రధాన ఉద్దేశంగా కేంద్రం భావిస్తోంది. ఈ మేరకు 2026 జనవరిలో డిజిటల్ వోచర్ల విధానానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనను విడుదల చేసింది.
ప్రస్తుతం దేశంలో ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా అర్హులైన కుటుంబాలకు రేషన్ సరుకులను ప్రభుత్వం అందిస్తోంది. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో సరుకుల పంపిణీలో అక్రమాలు జరుగుతున్నాయనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. లబ్ధిదారులకు చేరాల్సిన బియ్యం, ఇతర నిత్యావసర వస్తువులు మధ్యలోనే పక్కదారి పడుతున్నాయనే ఫిర్యాదులు కూడా ఉన్నాయి. ఇలాంటి సమస్యలను తగ్గించడంతో పాటు పంపిణీ ప్రక్రియను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు డిజిటల్ విధానాలను ఉపయోగించాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. ఇందులో భాగంగానే డిజిటల్ వోచర్ల ప్రతిపాదనను ముందుకు తీసుకొచ్చింది.
కొత్త విధానం ప్రకారం లబ్ధిదారులకు డిజిటల్ వోచర్లు అందించనున్నారు. వీటిని ఆధార్‌తో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా లబ్ధిదారుల గుర్తింపును ధ్రువీకరించే అవకాశం ఉంటుంది. వోచర్ ఆధారంగా అర్హులైన వ్యక్తులు తమకు కేటాయించిన బియ్యం వంటి రేషన్ సరుకులను నేరుగా పొందవచ్చు. తద్వారా ఒకరి పేరుతో మరొకరు సరుకులు తీసుకోవడం, లబ్ధిదారులకు తెలియకుండానే వారి కోటాను వినియోగించుకోవడం వంటి అక్రమాలను నియంత్రించవచ్చని భావిస్తున్నారు. అలాగే ప్రతి లబ్ధిదారుడికి ఎంత సరుకు కేటాయించారు, ఎంత పంపిణీ చేశారు అనే వివరాలను డిజిటల్ రూపంలో నమోదు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ విధానం అమలులోకి వస్తే రేషన్ పంపిణీ ప్రక్రియలో సాంకేతికత వినియోగం మరింత పెరగనుంది. ఆధార్ అనుసంధానం ద్వారా అర్హతను నిర్ధారించడం, డిజిటల్ వోచర్ల ఆధారంగా సరుకులు అందించడం వల్ల పంపిణీ వ్యవస్థను పర్యవేక్షించడం సులభమవుతుందని కేంద్రం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు అందాల్సిన రేషన్ సరుకులు పూర్తిస్థాయిలో వారికి చేరేలా చూడటమే ఈ ప్రతిపాదన వెనుక ఉన్న ప్రధాన లక్ష్యం.
అయితే డిజిటల్ వోచర్ల విధానం ఎప్పటి నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది? దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసారి అమలు చేస్తారా? లబ్ధిదారులకు వోచర్లు ఎలా అందిస్తారు? స్మార్ట్‌ఫోన్ లేదా ఇంటర్నెట్ సదుపాయం లేని వారికి ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు ఏమిటి? అనే అంశాలపై మరిన్ని వివరాలు వెల్లడికావాల్సి ఉంది. విధానం అమలుకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు, పూర్తి నిబంధనలు వెలువడిన తర్వాతే లబ్ధిదారులకు కలిగే ప్రయోజనాలు, పంపిణీ విధానంలో వచ్చే మార్పులపై స్పష్టత రానుంది. మొత్తంగా రేషన్ సరుకుల అక్రమ రవాణాను అరికట్టి, అర్హులైన వారికి ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలు నేరుగా అందించాలనే లక్ష్యంతో కేంద్రం డిజిటల్ వోచర్ల విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది.
