- ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 5.52 శాతం
- అటు ఈఎంఐలు.. ఇటు విద్య, అద్దె, రవాణా ఖర్చులు
- జీతం పెరుగుదల కంటే ఖర్చులే ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయంటున్న మధ్యతరగతి
- పొదుపు, భవిష్యత్ అవసరాలపై తగ్గుతున్న వెసులుబాటు
ప్రతిపక్షం,ఆగస్టు 22, నేషనల్ డెస్క్: నెల జీతం చేతికి వచ్చినా.. అది ఇంటి ఖర్చుల గడప దాటేలోపే కరిగిపోతోంది. ఒకవైపు నిత్యావసర సరుకుల ధరలు, మరోవైపు పిల్లల చదువులు, ఇంటి అద్దె, విద్యుత్ బిల్లులు, రవాణా వ్యయం, వైద్య ఖర్చులు.. వీటికి తోడు ఇల్లు, వాహనం, వ్యక్తిగత రుణాల ఈఎంఐలు మధ్యతరగతి కుటుంబాల నెలవారీ బడ్జెట్ను ఒత్తిడికి గురిచేస్తున్నాయి. ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నా.. తప్పనిసరి వ్యయాలకు కోత పెట్టే పరిస్థితి లేకపోవడంతో పొదుపు చేయడం కష్టమవుతోందన్న ఆందోళన కుటుంబాల్లో వ్యక్తమవుతోంది.
ఆహార ధరలే ప్రధాన భారం
దేశంలో ధరల పరిస్థితిని ప్రతిబింబించే వినియోగదారుల ధరల సూచీ (కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్) ప్రకారం జూలై 2026లో దేశవ్యాప్తంగా రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 4.45 శాతంగా నమోదైంది. అయితే కుటుంబాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 5.52 శాతంగా ఉంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇది 5.79 శాతం, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 5.05 శాతంగా నమోదైంది. అంటే మొత్తం ద్రవ్యోల్బణం కంటే ఆహార ధరల పెరుగుదల ఎక్కువగా ఉంది. అయితే అన్ని వస్తువుల ధరలు ఒకే విధంగా పెరగడం లేదు. జూలైలో టమాటా, బంగాళాదుంప వంటి కొన్ని వస్తువుల ధరలు తగ్గగా.. ఉల్లి, అల్లం, వెల్లుల్లి వంటి కొన్ని వస్తువుల్లో గణనీయమైన పెరుగుదల నమోదైంది. దీంతో మార్కెట్లో ధరల హెచ్చుతగ్గులు కొనసాగుతున్నప్పటికీ కుటుంబాల మొత్తం నెలవారీ ఖర్చు మాత్రం తగ్గడం లేదనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
మధ్యతరగతికి ‘స్థిర’ ఖర్చులే పెద్ద సమస్య
మధ్యతరగతి కుటుంబాల సమస్య కేవలం కూరగాయల ధరలతోనే పరిమితం కాదు. నెలనెలా తప్పనిసరిగా చెల్లించాల్సిన ఈఎంఐలు, ఇంటి అద్దె, పిల్లల ఫీజులు, విద్యుత్, ఇంటర్నెట్, రవాణా, వైద్య ఖర్చులు వంటి వ్యయాలు ఆదాయంలో పెద్ద భాగాన్ని తీసుకుంటున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మార్కెట్లో కొన్ని వస్తువుల ధరలు తగ్గినా.. మొత్తం కుటుంబ బడ్జెట్ మాత్రం తగ్గకపోవచ్చు. కారణం తప్పనిసరి ఖర్చుల్లో అనేక అంశాలు ఒకేసారి కొనసాగుతుండటమే.
విద్య ఖర్చులు కూడా పెరుగుతున్నాయ్
పిల్లల చదువుల ఖర్చు కూడా కుటుంబాలపై మరో భారంగా మారుతోంది. జూలై 2026లో అధికారిక కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ గణాంకాల ప్రకారం విద్యా సేవల ద్రవ్యోల్బణం 3.64 శాతంగా నమోదైంది. ప్రాథమిక, మాధ్యమిక, ఉన్నత విద్యా సేవల ఖర్చుల్లోనూ పెరుగుదల కనిపించింది. పాఠశాల ఫీజుతో పాటు పుస్తకాలు, నోట్బుక్స్, యూనిఫాంలు, రవాణా, ఇతర విద్యా అవసరాలు కలిపితే తల్లిదండ్రులపై అసలు భారం మరింత పెరుగుతోంది.
అద్దె, రవాణా.. అదనపు భారమే
ఇంటి అద్దె, విద్యుత్, ఇంధనం, వాహన నిర్వహణ, ప్రజా రవాణా ఖర్చులు కుటుంబాల నెలవారీ ఖర్చుల్లో తప్పనిసరి అంశాలుగా మారాయి. ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగం, విద్య కోసం రోజువారీ ప్రయాణం తప్పనిసరి కావడంతో రవాణా ఖర్చుల పెరుగుదల నేరుగా కుటుంబ బడ్జెట్ను ప్రభావితం చేస్తోంది. జూలైలో రవాణా విభాగంలో 4.43 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది.
జీతం పెరిగినా.. చేతిలో మిగిలేది ఎంత?
ద్రవ్యోల్బణం ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో కేవలం కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ శాతాన్ని చూడటం సరిపోదు. ఒక కుటుంబానికి అవసరమైన వస్తువులు, సేవల ధరలు ఎంత పెరిగాయి? అదే సమయంలో ఆ కుటుంబ ఆదాయం ఎంత పెరిగింది? అనేది కీలకం. జీతం సంవత్సరానికి కొంత శాతం పెరిగినా.. ఆహారం, విద్య, రవాణా, వైద్యం, గృహ ఖర్చులు కలిపి అంతకంటే వేగంగా పెరిగితే వాస్తవంగా కుటుంబానికి మిగిలే ఆదాయం తగ్గినట్లే. అందుకే మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లో ‘ఆదాయం పెరిగినా పొదుపు పెరగడం లేదు’ అనే భావన కనిపిస్తోంది.
పొదుపుపై ప్రభావం
ముందుగా తగ్గించేది వినోదం, బయట భోజనం, షాపింగ్ వంటి విచక్షణా వ్యయాలే. ఆ తర్వాత ప్రయాణాలు, పెద్ద కొనుగోళ్లు వాయిదా పడతాయి. అయితే ఆహారం, విద్య, అద్దె, ఈఎంఐలు, విద్యుత్, వైద్యం వంటి తప్పనిసరి ఖర్చులను పెద్దగా తగ్గించే అవకాశం ఉండదు.ఫలితంగా నెలాఖరులో చేతిలో మిగిలే మొత్తం తగ్గి.. అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం ఉంచే పొదుపు, పిల్లల ఉన్నత విద్య, ఇంటి నిర్మాణం, పదవీ విరమణ వంటి దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు వెనక్కి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది.
మార్కెట్లో ధరల నియంత్రణకు చర్యల అవసరం
నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఒక్కసారిగా పెరగడానికి ఉత్పత్తి, వాతావరణ పరిస్థితులు, సరఫరా అంతరాయాలు, రవాణా వ్యయం, నిల్వలు, మార్కెట్లో డిమాండ్–సరఫరా మార్పులు వంటి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. కాబట్టి ప్రతి ధరల పెరుగుదలను కృత్రిమ కొరతకు మాత్రమే ఆపాదించడం సరైంది కాదు. అయితే ధరలు అసాధారణంగా పెరిగిన సందర్భాల్లో మార్కెట్ పర్యవేక్షణ, అక్రమ నిల్వలు, కృత్రిమ కొరత సృష్టించే చర్యలపై తనిఖీలు, సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం వంటి చర్యలు అవసరం. ముఖ్యంగా పండుగలు, సీజనల్ డిమాండ్, వాతావరణ ప్రతికూల పరిస్థితుల సమయంలో ధరలపై నిఘా పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
సామాన్యుడికి ఉపశమనం ఎప్పుడొస్తుంది?
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్యోల్బణం ఒక స్థాయిలో ఉండటం సహజమే అయినా.. కుటుంబ ఆదాయాల పెరుగుదలతో పోలిస్తే అవసరమైన వస్తువులు, సేవల ఖర్చులు వేగంగా పెరిగితే జీవన వ్యయం భారం పెరుగుతుంది. అందువల్ల ధరల స్థిరీకరణతో పాటు ఉద్యోగాలు, వేతనాలు, సామాజిక భద్రత, చౌకైన ప్రజా సేవలు, నాణ్యమైన ప్రభుత్వ విద్య, ఆరోగ్య సదుపాయాలపై దృష్టి పెట్టడం కూడా అవసరం. నిత్యావసర ధరల పెరుగుదల అనేది కేవలం మార్కెట్ సమస్య కాదు.. అది కుటుంబ ఆర్థిక భద్రతకు సంబంధించిన అంశం. నెల జీతం వచ్చిన రోజు నుంచి తదుపరి జీతం వచ్చే రోజు వరకు కుటుంబ బడ్జెట్ ఒత్తిడిలో ఉండకుండా ధరలు, ఆదాయాలు, ఉపాధి అవకాశాల మధ్య సమతుల్యం ఉండేలా విధానాలు అవసరం. అప్పుడే సామాన్య, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు వినియోగంతో పాటు పొదుపు, భవిష్యత్ ప్రణాళికలకు కొంత వెసులుబాటు లభిస్తుంది.
