ప్రతిపక్షం, అక్టోబర్ 17: ప్రస్తుత రోజుల్లో యువతలో ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, మానసిక ప్రశాంతతను పొందడం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడంపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఒత్తిడికి కారణమవుతుందని భావించే కార్టిసాల్ హార్మోన్‌ను తగ్గించుకోవడానికి పలు అలవాట్లను పాటించడం ఒక కొత్త ధోరణిగా మారుతోంది. సరైన నిద్ర, వ్యాయామం, ధ్యానం, సమతుల్య ఆహారం వంటి పద్ధతులను అనుసరిస్తూ శరీరాన్ని, మనసును ఆరోగ్యంగా ఉంచుకునేందుకు యువత ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే కార్టిసాల్ స్థాయులను తగ్గించుకోవడంపై ప్రచారం జరుగుతున్న తీరును చూసి అపోహలకు గురికావద్దని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. ఈ హార్మోన్‌ శరీరానికి హానికరమైనది మాత్రమే కాదని, మనిషి ఆరోగ్యంగా ఉండేందుకు ఇది ఎంతో అవసరమని వివరిస్తున్నారు.
కార్టిసాల్‌ను సాధారణంగా ఒత్తిడికి సంబంధించిన హార్మోన్‌గా పిలుస్తారు. అయితే శరీరంలో దీని పాత్ర అంతటితోనే పరిమితం కాదు. శరీరానికి అవసరమైన శక్తిని అందుబాటులో ఉంచడం, రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రించడంలో సహకరించడం, రక్తపోటు నిర్వహణలో తోడ్పడటం, వాపు సంబంధిత ప్రక్రియలను నియంత్రించడం వంటి అనేక కీలక విధుల్లో ఇది భాగస్వామ్యమవుతుంది. ముఖ్యంగా ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు శరీరం స్పందించేందుకు కార్టిసాల్ సహాయపడుతుంది. అందువల్ల ఈ హార్మోన్‌ను పూర్తిగా తగ్గించుకోవాలనే ఆలోచన సరైనది కాదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. శరీరానికి అవసరమైన స్థాయిలో కార్టిసాల్ ఉండటం సహజమని, సమస్య దాని స్థాయులు అసాధారణంగా ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు తలెత్తవచ్చని వివరిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఏడు రోజుల్లోనే కార్టిసాల్‌ను తగ్గించుకోవచ్చంటూ కొన్ని సూచనలు, ఆరోగ్య చిట్కాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే ప్రతి ఒక్కరి శరీర పరిస్థితి, నిద్ర అలవాట్లు, ఆహారపు పద్ధతులు, మానసిక ఒత్తిడి, ఆరోగ్య సమస్యలు వేర్వేరుగా ఉంటాయని వైద్యులు గుర్తుచేస్తున్నారు. అందువల్ల కేవలం వారం రోజుల్లోనే కార్టిసాల్ స్థాయులను పూర్తిగా నియంత్రించవచ్చని హామీ ఇవ్వడం సరైనది కాదు. ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను క్రమం తప్పకుండా పాటించడం వల్ల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం మెరుగుపడవచ్చని, నిద్ర నాణ్యత పెరగవచ్చని, మొత్తం ఆరోగ్యానికి మేలు కలగవచ్చని సూచిస్తున్నారు. అయితే ఫలితాలు వ్యక్తిని బట్టి మారుతాయని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
కార్టిసాల్ సమతుల్యతను కాపాడుకోవడంలో నిద్ర కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయంలో నిద్రపోవడం, ఉదయం ఒకే సమయంలో మేల్కొనడం, తగినంత విశ్రాంతి తీసుకోవడం వంటి అలవాట్లు శరీరంలోని సహజ జీవ గడియారాన్ని క్రమబద్ధీకరించేందుకు సహాయపడతాయి. పెద్దలకు సాధారణంగా రాత్రికి ఏడు నుంచి తొమ్మిది గంటల నిద్ర అవసరమవుతుంది. రాత్రివేళ ఎక్కువసేపు మేల్కొని ఉండటం, నిద్రకు ముందు మొబైల్‌ ఫోన్లు, ఇతర తెరలను ఎక్కువగా చూడటం, తరచూ నిద్రకు ఆటంకం కలిగే అలవాట్లు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే నిద్రకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, పడుకునే ముందు ప్రశాంతమైన వాతావరణాన్ని ఏర్పరచుకోవడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఆహారపు అలవాట్లు కూడా శరీర ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి. పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉండే సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, పప్పులు, తగిన మోతాదులో ప్రోటీన్లు ఉండే పదార్థాలను ఆహారంలో చేర్చుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. భోజన సమయాలను సాధ్యమైనంతవరకు క్రమబద్ధంగా ఉంచుకోవడం, అధిక చక్కెర ఉన్న పదార్థాలను పరిమితంగా తీసుకోవడం, కెఫీన్‌ అధికంగా ఉండే పానీయాలను ముఖ్యంగా సాయంత్రం, రాత్రి వేళల్లో తగ్గించడం మంచిది. శరీరానికి అవసరమైనంత నీరు తాగడం కూడా ముఖ్యం. అయితే ఏదైనా ప్రత్యేక ఆహారం లేదా పానీయం తీసుకున్నంత మాత్రాన కార్టిసాల్ వెంటనే తగ్గిపోతుందని భావించకూడదు.
వ్యాయామం, ధ్యానం, శ్వాసకు సంబంధించిన సాధనలు కూడా ఒత్తిడిని నిర్వహించడంలో తోడ్పడతాయి. రోజూ కొంతసేపు నడవడం, శరీరానికి అనుకూలమైన వ్యాయామం చేయడం, యోగా లేదా ధ్యానం సాధన చేయడం ద్వారా మానసిక ప్రశాంతతను పెంపొందించుకోవచ్చు. పని ఒత్తిడికి మధ్య చిన్న విరామాలు తీసుకోవడం, కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో సమయం గడపడం, ఇష్టమైన పనులకు కొంత సమయం కేటాయించడం కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. ప్రతి ఒక్కరూ ఒకే పద్ధతిని అనుసరించాల్సిన అవసరం లేదని, తమ దైనందిన జీవితానికి సరిపోయే ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను ఎంచుకుని వాటిని కొనసాగించడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
అయితే నిరంతర అలసట, నిద్ర సమస్యలు, బరువులో అనూహ్య మార్పులు, కండరాల బలహీనత లేదా ఇతర అసాధారణ లక్షణాలు కనిపిస్తే వాటన్నింటికీ కార్టిసాల్ కారణమని స్వయంగా నిర్ణయించుకోవద్దు. ఇలాంటి లక్షణాలకు అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. అవసరమైతే వైద్యులను సంప్రదించి తగిన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. కార్టిసాల్‌ను తగ్గిస్తాయంటూ ప్రచారంలో ఉన్న మందులు, పొడులు లేదా ఇతర ఉత్పత్తులను వైద్యుల సలహా లేకుండా ఉపయోగించకూడదు. ముఖ్యంగా కార్టిసాల్ స్థాయులను ప్రభావితం చేసే మందులను స్వయంగా ప్రారంభించడం లేదా ఆపేయడం ప్రమాదకరమవుతుంది.
మొత్తంగా చూస్తే, కార్టిసాల్ శరీరానికి అవసరమైన హార్మోన్‌ మాత్రమే కాకుండా అనేక ముఖ్యమైన శారీరక ప్రక్రియల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దానిని పూర్తిగా తగ్గించుకోవడం కంటే శరీరానికి అవసరమైన సహజ సమతుల్యతను కాపాడుకోవడమే ముఖ్యం. సరైన నిద్ర, సమతుల్య ఆహారం, క్రమమైన వ్యాయామం, మానసిక ప్రశాంతతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవచ్చని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. సామాజిక మాధ్యమాల్లో కనిపించే ఏడు రోజుల ఆరోగ్య ధోరణులను గుడ్డిగా అనుసరించకుండా, శాస్త్రీయ ఆధారాలున్న అలవాట్లను దీర్ఘకాలం పాటించడం ద్వారానే మెరుగైన ఫలితాలను ఆశించవచ్చు.
