ప్రతిపక్షం, నవంబర్ 11: కార్తీక మాసంలోని శుక్ల పక్ష విదియను ‘భగినీ హస్త భోజనం’గా పిలుస్తారు. ఈ రోజుకు హిందూ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. సోదరులు తమ సోదరి ఇంటికి వెళ్లి, ఆమె స్వయంగా తయారుచేసిన వంటకాలను ఆప్యాయంగా భోజనం చేయడం ఈ పర్వదినంలోని ప్రధాన ఆచారం. సోదరి చేతి భోజనం స్వీకరించిన అనంతరం ఆమె సోదరుడి నుదుటిపై తిలకం దిద్ది ఆశీర్వదిస్తుంది. సోదరసోదరీమణుల మధ్య ప్రేమానుబంధాలు, ఆత్మీయతను మరింత బలపరిచే పండుగగా ఈ రోజును భావిస్తారు.
పురాణ కథనాల ప్రకారం, ఒక సందర్భంలో యమధర్మరాజు తన సోదరి ఇంటికి వెళ్లినట్లు చెబుతారు. సోదరి యముడికి ఎంతో ప్రేమతో భోజనం వడ్డించి ఆదరించిందని కథనం. ఈ సందర్భానికి సంబంధించిన ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు కాలక్రమంలో భగినీ హస్త భోజనం ఆచారంగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. సోదరి ఇంట భోజనం చేయడం వల్ల సోదరుడికి ఆయురారోగ్యాలు కలుగుతాయని, అపమృత్యు దోషాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల ప్రగాఢ నమ్మకం.
ఈ రోజున సోదరులు సోదరి ఇంటికి వెళ్లి ఆమె చేతి వంటను స్వీకరించడం, ఆమెకు కానుకలు అందించడం, పరస్పరం శుభాకాంక్షలు తెలుపుకోవడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది. సోదరి కూడా తన సోదరుడికి తిలకం దిద్ది, ఆయురారోగ్యాలతో సుఖసంతోషాలతో జీవించాలని కోరుకుంటుంది. కుటుంబ బంధాలకు విలువనిస్తూ, ఆప్యాయతను పంచుకునే ఈ సంప్రదాయం తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది. కార్తీక శుద్ధ విదియ సందర్భంగా నిర్వహించే భగినీ హస్త భోజనం ఆచారం కేవలం భోజనానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా సోదరసోదరీమణుల అనుబంధానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
