ప్రతిపక్షం, అక్టోబర్ 10: ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ప్రజారోగ్యానికి ప్రధాన సవాలుగా మారుతున్నాయి. ఒత్తిడి, ఆందోళన, నిరాశ వంటి సమస్యలతో ఎంతోమంది ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ సమస్యలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం, మానసిక ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అపోహలను తొలగించడం, బాధితులకు అండగా నిలవడం లక్ష్యంగా ప్రతి ఏడాది అక్టోబర్ 10న ప్రపంచ మానసిక ఆరోగ్య దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. శారీరక ఆరోగ్యానికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఇస్తామో, మానసిక ఆరోగ్యానికి కూడా అంతే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెల్లడించిన 2023 గణాంకాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏడుగురిలో ఒకరు ఏదో ఒక మానసిక ఆరోగ్య సమస్యతో బాధపడుతున్నట్లు అంచనా. ఈ గణాంకాలు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఎంత విస్తృతంగా ఉన్నాయో తెలియజేస్తున్నాయి. అయితే మానసిక సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్న వారిలో చాలామంది తమ ఇబ్బందులను ఇతరులతో పంచుకోవడానికి వెనుకాడుతున్నారు. సమాజం ఏమనుకుంటుందోననే భయం, కుటుంబ సభ్యుల నుంచి సరైన మద్దతు లభించకపోవడం, సమస్యను చిన్నచూపు చూడటం వంటి కారణాలతో కొందరు చికిత్స తీసుకోవడంలో ఆలస్యం చేస్తున్నారు. మానసిక సమస్యలు ఉన్నవారిని బలహీనులుగా చూడటం కాకుండా, వారికి అవసరమైన సహాయం అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రతి ఒక్కరిపై ఉందని వైద్యులు చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుత జీవనశైలిలో మానసిక ఒత్తిడికి అనేక కారణాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఉద్యోగ ఒత్తిడి, ఆర్థిక ఇబ్బందులు, కుటుంబ సమస్యలు, చదువులో పోటీ, పరీక్షల భయం, వ్యక్తిగత సంబంధాల్లో సమస్యలు వంటివి కొందరిలో ఆందోళనను పెంచుతున్నాయి. సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఇతరుల జీవితాలతో తమ జీవితాలను పోల్చుకోవడం కూడా కొందరిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు. తగినంత నిద్ర లేకపోవడం, శారీరక వ్యాయామం తగ్గడం, విశ్రాంతికి సమయం కేటాయించకపోవడం వంటి అలవాట్లు ఒత్తిడిని మరింత పెంచే అవకాశం ఉంది. ఈ పరిస్థితులను గుర్తించి సమయానికి తగిన చర్యలు తీసుకోవడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఒక్కసారిగా కనిపించవచ్చు లేదా కొంతకాలంగా కొనసాగుతున్న ఒత్తిడి కారణంగా క్రమంగా బయటపడవచ్చు. నిరంతరం దిగులుగా ఉండటం, గతంలో ఆసక్తిగా చేసిన పనులపై ఆసక్తి కోల్పోవడం, నిద్రలో మార్పులు రావడం, అలసట, ఏకాగ్రత తగ్గడం, అధిక ఆందోళన, ఇతరులతో మాట్లాడటానికి ఇష్టపడకపోవడం వంటి లక్షణాలు కొందరిలో కనిపించవచ్చు. అయితే ఈ లక్షణాలు ఉన్నంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరికీ మానసిక అనారోగ్యం ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. అవి ఎక్కువకాలం కొనసాగుతూ రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తే వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి రోజువారీ జీవితంలో కొన్ని మంచి అలవాట్లను పాటించవచ్చు. ప్రతిరోజూ తగినంత నిద్రపోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, ప్రకృతిలో కొంతసేపు గడపడం, మనసుకు నచ్చిన పనులకు సమయం కేటాయించడం వంటివి ఒత్తిడిని నియంత్రించడంలో తోడ్పడతాయి. యోగా, ధ్యానం, శ్వాసకు సంబంధించిన సాధనలు కొందరికి ప్రశాంతతను అందించవచ్చు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో మనసులోని విషయాలను పంచుకోవడం కూడా భావోద్వేగపరమైన ఉపశమనాన్ని కలిగిస్తుంది. అయితే తీవ్రమైన లేదా దీర్ఘకాలిక సమస్యలు ఉన్నప్పుడు ఈ అలవాట్లతోనే సరిపెట్టుకోకుండా నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి.
మానసిక సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారికి కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు అందించే మద్దతు ఎంతో విలువైనది. ఎవరైనా తమ సమస్యలను చెబుతున్నప్పుడు మధ్యలో అడ్డుకోవడం, విమర్శించడం, హేళన చేయడం, ఇతరులతో పోల్చడం వంటివి చేయకూడదు. వారి మాటలను ఓపికగా వినడం, వారి భావాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించడం, అవసరమైనప్పుడు వైద్య సహాయం పొందేలా ప్రోత్సహించడం ముఖ్యం. “అంతా నీ ఆలోచనే”, “ధైర్యంగా ఉంటే సమస్య పోతుంది” వంటి మాటలతో వారి బాధను తక్కువగా చూడకూడదు. మానసిక సమస్యలకు కూడా ఇతర అనారోగ్య సమస్యల మాదిరిగానే తగిన చికిత్స, సహాయం అవసరమని గుర్తించాలి.
ముఖ్యంగా విద్యార్థులు, యువతలో మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది. పరీక్షల్లో మార్కులు, ఉద్యోగం సాధించడం, భవిష్యత్తుపై ఆందోళన, తోటి వారితో పోలికలు వంటి అంశాలు వారిపై ఒత్తిడిని కలిగించవచ్చు. తల్లిదండ్రులు పిల్లలతో స్నేహపూర్వకంగా మాట్లాడటం, వారి సమస్యలను శ్రద్ధగా వినడం, అవసరానికి మించి ఒత్తిడి చేయకుండా ఉండటం మంచిది. విద్యాసంస్థల్లోనూ మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం, అవసరమైన విద్యార్థులకు కౌన్సెలింగ్‌ అందుబాటులో ఉంచడం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.
మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు వైద్యులు, మనస్తత్వ నిపుణులు, కౌన్సెలర్ల సహాయం తీసుకోవడంలో సంకోచించాల్సిన అవసరం లేదు. సమస్యను ముందుగానే గుర్తించి తగిన చికిత్స పొందడం వల్ల చాలామందికి ఉపశమనం లభిస్తుంది. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిని వివక్షకు గురిచేయకుండా, వారికి గౌరవం, గోప్యత, భరోసా కల్పించాలి. ప్రపంచ మానసిక ఆరోగ్య దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రతి ఒక్కరూ తమ మానసిక ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ చూపడంతో పాటు, తమ చుట్టూ ఉన్నవారి భావోద్వేగ పరిస్థితులను కూడా అర్థం చేసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారిని హేళన చేయకుండా అండగా నిలవడం, అవసరమైన సహాయం అందించడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన సమాజ నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు సహకారం అందించవచ్చు.
