ప్రతిపక్షం, అక్టోబర్ 19: తెలంగాణలో ఎల్‌నినో ప్రభావంతో నీటి లభ్యత తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, యాసంగి సాగు విస్తీర్ణం గణనీయంగా ఉంటుందని వ్యవసాయశాఖ అంచనా వేస్తోంది. రానున్న యాసంగి సీజన్‌లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 70 నుంచి 75 లక్షల ఎకరాల్లో వివిధ పంటలు సాగయ్యే అవకాశం ఉందని భావిస్తోంది. సాధారణంగా యాసంగిలో సుమారు 68.67 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు సాగవుతాయని అంచనా ఉండగా, ఈసారి అంతకంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు జరిగే అవకాశం ఉందని శాఖ లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, సాగునీటి ప్రాజెక్టుల్లో నిల్వలు, భూగర్భ జలాల పరిస్థితి వంటి అంశాలపై సాగు విస్తీర్ణం ఆధారపడి ఉండనుంది.
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకోవడం, వర్షపాతం సాధారణ స్థాయిలో లేకపోవడం వంటి పరిణామాలు వ్యవసాయ రంగంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా సాగునీటిపై ఆధారపడే పంటలకు నీటి సరఫరా కీలకంగా మారనుంది. ఈ నేపథ్యంలో రైతులు పంటల ఎంపిక విషయంలో ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని వ్యవసాయశాఖ సూచిస్తోంది. నీటి లభ్యత పరిమితంగా ఉండే ప్రాంతాల్లో అధిక నీరు అవసరమయ్యే వరి సాగుకు బదులుగా తక్కువ నీటితో పండే ప్రత్యామ్నాయ పంటలను సాగు చేయడంపై దృష్టి సారిస్తోంది.
రాష్ట్రంలో యాసంగి సాగులో వరి ప్రధాన పంటగా ఉన్నప్పటికీ, నీటి వనరులపై ఒత్తిడి పెరిగే పరిస్థితుల్లో పంటల వైవిధ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు. వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు, నువ్వులు, కుసుమ, శనగ, మినుములు, పెసర వంటి పంటలను ప్రోత్సహించేందుకు చర్యలు చేపట్టనున్నారు. ఈ పంటలు ప్రాంతాన్ని బట్టి, నేల స్వభావాన్ని బట్టి, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని బట్టి రైతులకు ప్రత్యామ్నాయాలుగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఏ పంటను ఎంచుకోవాలన్నది స్థానిక వాతావరణం, నేల రకం, విత్తనాల లభ్యత, మార్కెట్‌ ధరలు, పెట్టుబడి ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
వరి సాగుకు ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పరిస్థితుల్లో ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న నీటిని సమర్థంగా వినియోగించుకోవచ్చని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా చెరువులు, ప్రాజెక్టులు, బావులు, బోర్లపై ఆధారపడి సాగు చేసే రైతులు నీటి నిల్వలను ముందుగానే అంచనా వేసుకోవాలి. పంట చివరి దశ వరకు నీరు అందుబాటులో ఉంటుందా లేదా అన్న విషయాన్ని పరిశీలించి సాగు ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి. నీటి కొరత కారణంగా పంట మధ్యలో ఇబ్బందులు ఎదురుకాకుండా ఉండేందుకు పంటల ఎంపిక దశలోనే జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.
వేరుశనగ, శనగ, పెసర, మినుములు వంటి పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజల పంటల సాగును విస్తరించడం వల్ల రైతులకు పంటల మార్పిడి అవకాశాలు పెరుగుతాయి. ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా వివిధ పంటలను సాగు చేయడం ద్వారా వాతావరణ మార్పులు, నీటి కొరత, మార్కెట్‌లో ధరల హెచ్చుతగ్గుల వల్ల కలిగే నష్టాలను కొంతవరకు తగ్గించుకునే వీలుంటుంది. అయితే ప్రత్యామ్నాయ పంటలు సాగు చేసే ముందు వాటికి సంబంధించిన సాగు పద్ధతులు, విత్తనాల నాణ్యత, ఎరువుల వినియోగం, తెగుళ్ల నివారణ, పంట విక్రయ అవకాశాలపై రైతులు అవగాహన పెంచుకోవాలి.
యాసంగి సాగు ప్రణాళికలో భాగంగా వ్యవసాయశాఖ రైతులకు పంటల ఎంపికపై మార్గదర్శకాలు అందించడం, నీటి వినియోగంపై అవగాహన కల్పించడం, తక్కువ నీటితో పండే పంటల సాగును ప్రోత్సహించడం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టనుంది. రైతులు తమ ప్రాంతానికి అనువైన పంటల వివరాలను స్థానిక వ్యవసాయ అధికారుల నుంచి తెలుసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉంటుందన్న అంచనాల నేపథ్యంలో వాతావరణ సూచనలను ఎప్పటికప్పుడు గమనిస్తూ సాగు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కూడా ముఖ్యమని చెబుతున్నారు.
మొత్తంగా తెలంగాణలో యాసంగి సాగు విస్తీర్ణం 70 నుంచి 75 లక్షల ఎకరాలకు చేరవచ్చని వ్యవసాయశాఖ అంచనా వేస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవ సాగు విస్తీర్ణం నీటి లభ్యత, వాతావరణ పరిస్థితులు, రైతుల నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని వరితో పాటు ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, నీటిని పొదుపుగా వినియోగించడం, ముందస్తు ప్రణాళికతో సాగు చేపట్టడం ద్వారా యాసంగి సీజన్‌లో ఎదురయ్యే సవాళ్లను అధిగమించేందుకు వ్యవసాయశాఖ ప్రయత్నిస్తోంది.
