ప్రతిపక్షం, జూలై 27: ప్రస్తుతం భూమి చుట్టూ సుమారు 16 వేలకుపైగా క్రియాశీల (యాక్టివ్) శాటిలైట్లు కక్ష్యలో తిరుగుతున్నాయి. కమ్యూనికేషన్, ఇంటర్నెట్, వాతావరణ అంచనాలు, జీపీఎస్, రక్షణ, శాస్త్రీయ పరిశోధనల కోసం వీటిని వినియోగిస్తున్నారు. స్పేస్ఎక్స్ స్టార్లింక్ వంటి ప్రాజెక్టుల కారణంగా ప్రతి ఏడాది శాటిలైట్ల సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతోంది. వీటితో పాటు పనిచేయని పాత ఉపగ్రహాలు, రాకెట్ శకలాలు, ఇతర అంతరిక్ష వ్యర్థాలు (స్పేస్ డెబ్రిస్) కూడా భూమి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తున్నాయి.
అయితే ఇన్ని శాటిలైట్లు ఉన్నా అవి ఒకదానికొకటి తరచుగా ఢీకొనవు. కారణం.. ప్రతి శాటిలైట్ వేర్వేరు ఎత్తులు, వేర్వేరు కక్ష్యలు, వేర్వేరు వేగాల్లో ప్రయాణిస్తుంది. భూమిపై ఉన్న అంతరిక్ష నియంత్రణ కేంద్రాలు వాటి కదలికలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ ఉంటాయి. రెండు శాటిలైట్లు ప్రమాదకరంగా దగ్గరపడే అవకాశం ఉంటే ముందుగానే వాటి కక్ష్యను స్వల్పంగా మార్చి ఢీకొనే ప్రమాదాన్ని నివారిస్తారు.
ఒకవేళ శాటిలైట్లు ఢీకొంటే పరిస్థితి తీవ్రంగా మారుతుంది. గంటకు దాదాపు 28 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణించే ఉపగ్రహాలు ఢీకొంటే అవి పూర్తిగా ధ్వంసమవడంతో పాటు వేల సంఖ్యలో లోహ శకలాలు అంతరిక్షంలో వ్యాపిస్తాయి. ఈ శకలాలు ఇతర శాటిలైట్లు, అంతరిక్ష కేంద్రాలు, భవిష్యత్ అంతరిక్ష మిషన్లకు కూడా ముప్పుగా మారుతాయి.
శాస్త్రవేత్తలు దీనినే **”కెస్లర్ సిండ్రోమ్”**గా పేర్కొంటారు. ఒక శాటిలైట్ ఢీకొని ఏర్పడిన శకలాలు మరో శాటిలైట్ను ఢీకొని మరిన్ని శకలాలు సృష్టించడం వల్ల వరుస ప్రమాదాలు జరిగే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో భూమి చుట్టూ అంతరిక్ష వ్యర్థాలు విపరీతంగా పెరిగి భవిష్యత్లో కొత్త శాటిలైట్ల ప్రయోగాలకే అడ్డంకులు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భూమిపై ఉన్న ప్రజలకు మాత్రం ప్రత్యక్ష ప్రమాదం చాలా తక్కువ. ఎందుకంటే చాలా శాటిలైట్లు భూమి వాతావరణంలోకి ప్రవేశించే సమయంలో ఘర్షణ వల్ల కాలిపోయి బూడిదైపోతాయి. అయితే భారీ శాటిలైట్లు లేదా రాకెట్ భాగాల్లో కొంత భాగం మాత్రమే అరుదుగా భూమిపై పడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఒక కీలక కమ్యూనికేషన్ లేదా నావిగేషన్ శాటిలైట్ పనిచేయకపోతే టీవీ ప్రసారాలు, మొబైల్ సేవలు, జీపీఎస్, విమానాలు, నౌకల నావిగేషన్, వాతావరణ హెచ్చరికలు, బ్యాంకింగ్ వంటి అనేక సేవలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అందుకే అంతరిక్ష సంస్థలు శాటిలైట్ల భద్రతతో పాటు స్పేస్ డెబ్రిస్ నియంత్రణపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తున్నాయి. కొత్త శాటిలైట్లను సేవలు ముగిసిన తర్వాత సురక్షితంగా కక్ష్య నుంచి తొలగించే సాంకేతికతతో రూపొందించడంతో పాటు, ఇప్పటికే అంతరిక్షంలో పేరుకుపోయిన వ్యర్థాలను తొలగించే ప్రత్యేక మిషన్లను కూడా ప్రపంచ దేశాలు చేపడుతున్నాయి.
