ప్రతిపక్షం, అక్టోబర్ 31: భారతీయ సంప్రదాయాల్లో సాంబ్రాణికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. సాధారణంగా పూజలు, శుభకార్యాల సమయంలో సాంబ్రాణి వెలిగించడం మనకు తెలిసిందే. అయితే పూర్వకాలం నుంచి ప్రసవం తర్వాత బాలింతలకు, చిన్నారులకు కూడా సాంబ్రాణి పొగ వేయడం అనేక ప్రాంతాల్లో ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా తలస్నానం చేసిన తర్వాత తల వెంట్రుకలు త్వరగా ఆరేందుకు, ఇంట్లో సువాసనతో కూడిన వాతావరణం ఏర్పడేందుకు దీనిని ఉపయోగిస్తుంటారు. అయితే ఈ ఆచారం వెనుక ఆరోగ్యపరమైన కారణాలు కూడా ఉన్నాయని కొందరు ఆయుర్వేద నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. ప్రముఖ ఆయుర్వేద వైద్యురాలు డాక్టర్ జి.కె. తారా జయశ్రీ సాంబ్రాణి వినియోగం వల్ల కలుగుతాయని చెబుతున్న ప్రయోజనాలను వివరించారు.
ప్రసవం తర్వాత మహిళలు శారీరకంగా, మానసికంగా అనేక మార్పులను ఎదుర్కొంటారు. శరీరంలో హార్మోన్ల మార్పులు, నిద్రలేమి, అలసట, కొత్త బాధ్యతల కారణంగా ఒత్తిడి, ఆందోళన పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సమయంలో సాంబ్రాణి నుంచి వెలువడే సువాసన కొందరికి మానసిక ప్రశాంతతను కలిగించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సువాసనలను పీల్చినప్పుడు మెదడులో భావోద్వేగాలకు సంబంధించిన లింబిక్ వ్యవస్థ స్పందిస్తుంది. అందువల్ల ఆహ్లాదకరమైన వాసనలు కొంతమందిలో ఒత్తిడిని తగ్గించి, మనసుకు ఉపశమనం కలిగించవచ్చు. అయితే సాంబ్రాణి పొగ కార్టిసోల్ హార్మోన్‌ను తగ్గిస్తుందని లేదా ప్రసవానంతర మానసిక సమస్యలను నయం చేస్తుందని నిర్ధారించే బలమైన వైద్య ఆధారాలు లేవని గుర్తుంచుకోవాలి.
ప్రసవం అనంతరం మహిళలకు కండరాల నొప్పులు, శరీరంలో అసౌకర్యం, వాపులు వంటి సమస్యలు ఎదురవుతుంటాయి. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో సాంబ్రాణి పొగకు సమీపంలో బాలింతలను కూర్చోబెట్టడం కూడా ఒకటి. ఈ సమయంలో వెలువడే వెచ్చదనం వల్ల కొంత ఉపశమనం కలుగుతుందని కొందరు నమ్ముతారు. అయితే సాంబ్రాణి పొగ వల్ల ప్రసవానంతర నొప్పులు, వాపులు తగ్గుతాయని నిర్ధారించే శాస్త్రీయ ఆధారాలు పరిమితంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రసవ సమయంలో కుట్లు పడిన మహిళలు, గాయాలు ఉన్నవారు వైద్యుల సూచన లేకుండా పొగ లేదా అధిక వేడికి దగ్గరగా కూర్చోవడం మంచిది కాదు.
సాంబ్రాణి సువాసన నాడీ వ్యవస్థపై కొంత సానుకూల ప్రభావం చూపవచ్చని ఆయుర్వేద నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రసవం తర్వాత ఎదురయ్యే ఒత్తిడి, ఆందోళన వంటి సమస్యల సమయంలో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం ఉపయోగపడవచ్చు. అయితే పోస్ట్‌పార్టమ్ డిప్రెషన్ వంటి సమస్యలకు సాంబ్రాణి పొగ చికిత్స కాదు. నిరంతరంగా విచారం, భయం, ఆందోళన, నిద్రలేమి లేదా శిశువు పట్ల ఆసక్తి తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించడం అవసరం. సాంబ్రాణి పొగ వల్ల హార్మోన్ల సమతుల్యత ఏర్పడుతుందనే వాదనకు కూడా సరైన వైద్య ఆధారాలు లేవు.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తలస్నానం చేసిన తర్వాత బాలింతలు, చిన్నారుల జుట్టు త్వరగా ఆరేందుకు సాంబ్రాణి పొగను ఉపయోగించే పద్ధతి ఇప్పటికీ కనిపిస్తుంది. సాంబ్రాణి నుంచి వెలువడే సువాసన ఇంట్లో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కలిగిస్తుందని భావిస్తారు. అయితే గదిలో పొగ పేరుకుపోయేలా చేయడం, బాలింతలు లేదా చిన్నారులను పొగకు దగ్గరగా ఉంచడం ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు. ముఖ్యంగా నవజాత శిశువుల శ్వాసకోశ వ్యవస్థ చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. పొగలోని సూక్ష్మ కణాలు శ్వాసనాళాల్లోకి వెళ్లి దగ్గు, శ్వాస ఇబ్బందులు, అలర్జీ వంటి సమస్యలకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల శిశువుల దగ్గర సాంబ్రాణి లేదా ఇతర ధూపద్రవ్యాలను కాల్చకుండా ఉండటమే సురక్షితం.
మొత్తంగా చూస్తే బాలింతలకు సాంబ్రాణి పొగ వేయడం అనేది తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం. దాని సువాసన కొందరికి మానసికంగా ఆహ్లాదాన్ని కలిగించవచ్చు. అయితే ప్రసవానంతర నొప్పులు, వాపులు, హార్మోన్ల సమస్యలు లేదా మానసిక అనారోగ్యాన్ని నయం చేసే వైద్య చికిత్సగా దీనిని భావించకూడదు. సంప్రదాయాలను పాటించే క్రమంలో బాలింతలు, ముఖ్యంగా నవజాత శిశువుల ఆరోగ్య భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ఏవైనా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే సొంత వైద్యం చేసుకోకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం.
