ప్రతిపక్షం, సెప్టెంబర్ 25: లద్దాఖ్లో గతేడాది జరిగిన హింసాత్మక ఘటనలో నలుగురు మృతి చెందిన ఘటనకు ఏడాది పూర్తైన సందర్భంగా పర్యావరణ కార్యకర్త సోనమ్ వాంగ్చుక్ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. గత ఏడాది సెప్టెంబర్ 24న లేహ్లో జరిగిన నిరసనల సందర్భంగా పోలీసుల కాల్పుల్లో నలుగురు మరణించగా, పలువురు గాయపడ్డారు. ఈ ఘటనకు ఏడాది పూర్తైన సందర్భంగా లద్దాఖ్లో నిరసనలు, స్మరణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
ఈ సందర్భంగా మాట్లాడిన వాంగ్చుక్.. లద్దాఖ్లో జరిగిన హింసకు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా బాధ్యత వహించి రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. నిరసనల సందర్భంగా జరిగిన కాల్పులు, మరణాలపై బాధ్యతను నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. గతంలో లద్దాఖ్ ప్రజల డిమాండ్లపై కేంద్రంతో అనేక దఫాలుగా చర్చలు జరిగినప్పటికీ రాజ్యాంగపరమైన రక్షణల విషయంలో పురోగతి కనిపించలేదని ఆయన విమర్శించారు.
తనపై గతంలో కూడా కేంద్రం చర్యలు తీసుకుందని వాంగ్చుక్ గుర్తుచేశారు. గత ఏడాది లద్దాఖ్లో జరిగిన ఘటనల అనంతరం ఆయనపై జాతీయ భద్రతా చట్టం కింద కేసు నమోదు చేసి జోధ్పూర్ జైలులో సుమారు ఆరు నెలలు నిర్బంధించినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ప్రస్తుతం కూడా తనకు ప్రాణహాని హెచ్చరికలు వచ్చినట్లు వాంగ్చుక్ చెబుతూ, తనను ఎన్కౌంటర్ చేసే పరిస్థితి కూడా రావచ్చనే ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
‘‘నన్ను ఎన్కౌంటర్ చేసినా దేశం మేల్కొంటుంది’’ అనే భావనతో ఆయన తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశారు. అయితే ఇది వాంగ్చుక్ వ్యక్తం చేసిన భయాందోళన, రాజకీయ వ్యాఖ్య మాత్రమేనని, ఆయనను ఎన్కౌంటర్ చేయనున్నట్లు అధికారికంగా ఎలాంటి ప్రకటన వెలువడలేదు. తనపై జరుగుతున్న చర్యలను అణచివేతగా ఆయన అభివర్ణించారు.
లద్దాఖ్కు రాజ్యాంగంలోని ఆరో షెడ్యూల్ కింద రక్షణలు కల్పించడంతో పాటు మరింత ప్రజాస్వామ్య ప్రాతినిధ్యం, రాష్ట్ర హోదా వంటి అంశాలపై అక్కడి ప్రజలు చాలాకాలంగా డిమాండ్లు చేస్తున్నారు. గతేడాది ఈ డిమాండ్లపై జరిగిన ఆందోళనలు హింసాత్మకంగా మారడంతో పోలీసుల కాల్పుల్లో నలుగురు మరణించారు. ఈ ఘటనపై న్యాయ విచారణ కూడా చేపట్టారు. విచారణ నివేదికను బహిర్గతం చేయాలని వాంగ్చుక్ తాజాగా డిమాండ్ చేశారు.
మరోవైపు ఘటనకు ఏడాది పూర్తైన సందర్భంగా లేహ్లో బంద్ పాటించడంతో పాటు మృతులకు నివాళులు అర్పించారు. ఈ సందర్భంగా వాంగ్చుక్ సహా పలువురు లద్దాఖ్ నేతలు, పౌరసంఘాల ప్రతినిధులు గత ఏడాది ఘటనపై పూర్తి స్థాయి విచారణ, బాధ్యత నిర్ణయం, తమ రాజ్యాంగపరమైన డిమాండ్లపై కేంద్రం నుంచి స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు. ప్రస్తుతం లద్దాఖ్లో ఈ అంశాలు మరోసారి రాజకీయంగా, సామాజికంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
