ప్రతిపక్షం, ఆగస్టు 22: స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం పెరగడంతో ఇన్స్టాగ్రామ్ రీల్స్, యూట్యూబ్ షార్ట్స్ వంటి స్వల్ప నిడివి వీడియోలు ప్రతి ఒక్కరి రోజువారీ జీవితంలో భాగమయ్యాయి. కొద్దిసేపు వినోదం కోసం వీడియోలు చూడటం మొదలుపెట్టి గంటల తరబడి వాటినే చూస్తూ గడిపేవారు చాలామందే ఉన్నారు. అయితే షార్ట్ఫార్మ్ వీడియోలను అధికంగా చూడటం ఏకాగ్రత, స్వీయ నియంత్రణ వంటి మెదడు సామర్థ్యాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
2024లో ‘ఫ్రంటియర్స్ ఇన్ హ్యూమన్ న్యూరోసైన్స్’లో ప్రచురితమైన ఓ ఈఈజీ అధ్యయనంలో 56 మంది యువకులపై షార్ట్ఫార్మ్ వీడియోల వినియోగానికి సంబంధించిన పరిశీలన నిర్వహించారు. షార్ట్ వీడియోలను ఎక్కువగా చూసే అలవాటు ఉన్నవారిలో మెదడులోని ప్రీఫ్రంటల్ ప్రాంతానికి సంబంధించిన ఎగ్జిక్యూటివ్ కంట్రోల్ సూచిక తక్కువగా ఉన్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈ మెదడు ప్రాంతం ఏకాగ్రతను నియంత్రించడం, నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, ఒక పనిపై దృష్టిని కొనసాగించడం వంటి కీలక మానసిక ప్రక్రియల్లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
మరోవైపు, షార్ట్ఫార్మ్ వీడియోల వినియోగంపై నిర్వహించిన ఇటీవలి సమీక్షలో 71 అధ్యయనాలకు సంబంధించిన 98,299 మంది డేటాను పరిశీలించారు. ఇందులో షార్ట్ వీడియోల వినియోగం ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత, స్వీయ నియంత్రణ వంటి కాగ్నిటివ్ సామర్థ్యాలతో ప్రతికూల సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
అయితే రీల్స్, షార్ట్స్ చూడటం వల్లే ప్రతి ఒక్కరిలో ఏకాగ్రత తప్పనిసరిగా తగ్గిపోతుందని ఈ అధ్యయనాలు నిర్ధారించలేదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. షార్ట్ఫార్మ్ వీడియోల అధిక వినియోగం, మెదడు పనితీరులో మార్పుల మధ్య సంబంధాన్ని మరింత స్పష్టంగా తెలుసుకునేందుకు భవిష్యత్తులో మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరమని చెబుతున్నారు.
అందుకే రీల్స్, షార్ట్స్ను పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేకపోయినా వాటి వినియోగ సమయాన్ని పరిమితం చేయడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా చదువు లేదా పని చేసే సమయంలో ఫోన్ను దూరంగా పెట్టడం, వీడియోలు చూసే మధ్యలో విరామాలు తీసుకోవడం, నిర్దిష్ట సమయానికే సోషల్ మీడియాను ఉపయోగించడం వంటి అలవాట్లు ఏకాగ్రతను కాపాడుకోవడంలో సహాయపడవచ్చు.
