ప్రతిపక్షం, సెప్టెంబర్ 30: స్మార్ట్ఫోన్ ఇప్పుడు మన దైనందిన జీవితంలో విడదీయరాని భాగంగా మారిపోయింది. ఉదయం నిద్రలేచిన వెంటనే నోటిఫికేషన్లు చూడటం మొదలు పెడితే.. రాత్రి నిద్రకు ఉపక్రమించే ముందు కూడా ఫోన్ స్క్రీన్ చూస్తూనే ఉండటం చాలామందికి అలవాటుగా మారింది. పని, చదువు, వినోదం, సామాజిక మాధ్యమాలు, ఆన్లైన్ కొనుగోళ్లు ఇలా ప్రతి అవసరానికీ ఫోన్పై ఆధారపడుతున్న పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ అలవాటు ఎక్కువైతే ఏకాగ్రత, నిద్ర, కళ్ల ఆరోగ్యం, తలనొప్పులు వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
యశోదా మెడిసిటీ, ఇందిరాపురం, ఘజియాబాద్కు చెందిన న్యూరోసర్జన్ డాక్టర్ గౌరవ్ బాత్రా ప్రకారం.. స్మార్ట్ఫోన్ను తరచూ తనిఖీ చేయడం, ఒక పని నుంచి మరో పనికి పదేపదే మారడం వల్ల ఏకాగ్రతకు అంతరాయం కలగవచ్చు. ఫోన్లో వచ్చే ప్రతి నోటిఫికేషన్, సందేశం లేదా ఇతర సమాచారంపై వెంటనే స్పందించే అలవాటు మన దృష్టిని పదేపదే మరల్చే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో ఒక పనిపై నిరంతరంగా దృష్టి పెట్టడం కొందరికి కష్టంగా అనిపించవచ్చు.
ఈ నేపథ్యంలోనే ‘స్మార్ట్ఫోన్ బ్రెయిన్’ అనే పదం ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. అయితే ఇది అధికారికంగా గుర్తించబడిన ప్రత్యేక వైద్య వ్యాధి అనే అర్థంలో చూడకూడదు. స్మార్ట్ఫోన్, ఇంటర్నెట్ను అధికంగా ఉపయోగించడం వల్ల ఏకాగ్రత, నిద్ర, ప్రవర్తనా అలవాట్లపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందనే చర్చను సూచించడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. అధిక వినియోగం వల్ల మెదడు పనితీరుపై కొన్ని మార్పులు కనిపించవచ్చని పరిశోధనలు సూచించినప్పటికీ, ప్రతి వ్యక్తిలోనూ ఒకే విధమైన ప్రభావం ఉంటుందని చెప్పలేమని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ముఖ్యంగా రాత్రి సమయంలో ఫోన్ వినియోగం నిద్రపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఎక్కువసేపు స్క్రీన్ చూస్తూ ఉండటం వల్ల నిద్రకు వెళ్లే సమయం ఆలస్యం కావచ్చు. పడుకునే ముందు సామాజిక మాధ్యమాలు, వీడియోలు లేదా ఇతర కంటెంట్ను చూస్తూ ఉండటం వల్ల మెదడు చురుకుగా ఉండి వెంటనే నిద్రలోకి జారుకోవడం కొంతమందికి కష్టమవుతుంది. స్క్రీన్ నుంచి వచ్చే కాంతి కూడా నిద్రకు సంబంధించిన శరీర ప్రక్రియలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగంతో తలనొప్పులు వస్తున్నాయని చాలామంది చెబుతున్నప్పటికీ.. ప్రతి తలనొప్పికీ ఫోన్ ఒక్కటే కారణమని భావించకూడదని వైద్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మైగ్రేన్, ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, నీరు తక్కువగా తాగడం, కంటి సమస్యలు వంటి అనేక కారణాలు తలనొప్పికి దారితీయవచ్చు. అయితే ఎక్కువసేపు ఫోన్ చూడటం వల్ల కళ్లపై ఒత్తిడి, తరచూ దగ్గర దృష్టిని ఉపయోగించడం, తక్కువగా కనురెప్పలు కొట్టడం, స్క్రీన్ కాంతి లేదా ప్రతిబింబం, ఒకే భంగిమలో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం వంటి అంశాలు తలనొప్పి లేదా అసౌకర్యాన్ని ప్రేరేపించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మరో ముఖ్యమైన సమస్య మెడ, భుజాలపై పడే ఒత్తిడి. ఫోన్ చూస్తూ ఎక్కువసేపు తలను ముందుకు వంచి కూర్చోవడం వల్ల మెడ కండరాలపై అదనపు ఒత్తిడి పడవచ్చు. దీర్ఘకాలం ఇదే భంగిమ కొనసాగితే మెడ నొప్పి, భుజాల నొప్పి, వెన్ను భాగంలో అసౌకర్యం వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ఫోన్ ఉపయోగించే సమయంలో భంగిమను తరచూ మార్చుకోవడం, మధ్యలో విరామాలు తీసుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
అయితే అప్పుడప్పుడు వచ్చే కంటి అలసట లేదా తలనొప్పిని చూసి వెంటనే తీవ్రమైన అనారోగ్యంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కానీ ఏకాగ్రత తగ్గడం, నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం, తరచూ తలనొప్పులు రావడం వంటి లక్షణాలు కలిసి రెండు వారాలకు పైగా కొనసాగితే మాత్రం వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని సూచిస్తున్నారు.
ఫోన్ వినియోగం వల్లే సమస్య వస్తుందా అనే విషయాన్ని అర్థం చేసుకునేందుకు కొంతకాలం స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించి చూడవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నిద్రకు ముందు కనీసం కొంతసేపు ఫోన్, ఇతర స్క్రీన్లకు దూరంగా ఉండటం, అవసరం లేని నోటిఫికేషన్లను నిలిపివేయడం, నిరంతరంగా ఫోన్ చూడకుండా మధ్య మధ్యలో విరామాలు తీసుకోవడం వంటి అలవాట్లు ఉపయోగపడవచ్చు. ఫోన్ను మంచం పక్కనే ఉంచుకుని నిద్రపోయే అలవాటును తగ్గించడం కూడా రాత్రి సమయంలో అనవసరంగా స్క్రీన్ చూసే అవకాశాన్ని తగ్గించవచ్చు.
అయితే లక్షణాలు తగ్గకపోతే మాత్రం స్వయంగా కారణాన్ని నిర్ణయించుకోకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించడం ముఖ్యం. ముఖ్యంగా తీవ్రమైన లేదా నిరంతర తలనొప్పి, దృష్టిలో మార్పులు, మూర్ఛలు, శరీరంలో బలహీనత, ఇతర నరాల సంబంధిత లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య పరీక్ష చేయించుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే స్మార్ట్ఫోన్ స్వయంగా ప్రతి ఒక్కరినీ అనారోగ్యానికి గురిచేస్తుందని చెప్పలేం. అయితే దాన్ని ఎంతసేపు, ఎలా ఉపయోగిస్తున్నామన్నది మాత్రం ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపే అంశంగా మారవచ్చు. అవసరమైన పనులకు ఫోన్ను వినియోగిస్తూ, అనవసరమైన స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించడం, నిద్రకు ముందు ఫోన్కు దూరంగా ఉండటం, శారీరక చలనం మరియు సరైన నిద్రకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా అధిక వినియోగంతో వచ్చే ఇబ్బందులను తగ్గించుకోవచ్చు.
