ప్రతిపక్షం, నవంబర్ 22: తెలంగాణలో బియ్యం ధరలు సామాన్యులకు భారంగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్లో సన్న బియ్యం ధరలు కేవలం మూడు నెలల వ్యవధిలోనే భారీగా పెరిగాయి. జూలైలో రూ.1,400కు లభించిన 26 కిలోల బియ్యం బస్తా అక్టోబర్ నాటికి రూ.2,000కు చేరింది. అంటే ఒక్కో బస్తాపై రూ.600 వరకు అదనపు భారం పడింది. అయితే ఈ ధరల పెరుగుదల వల్ల రైతులకు ఎంత ప్రయోజనం కలిగింది? మిల్లర్లు, హోల్సేల్ వ్యాపారులు, చిల్లర దుకాణదారుల వాటా ఎంత? అనే అంశాలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
తెలంగాణలో సన్న బియ్యం బస్తాలపై 26 కిలోల బరువు ముద్రించడం వెనుక పన్ను నిబంధనలు ఉన్నాయి. 25 కిలోలు లేదా అంతకంటే తక్కువ బరువుతో ప్యాక్ చేసి విక్రయించే బియ్యంపై ఐదు శాతం వస్తు సేవల పన్ను వర్తిస్తుంది. 25 కిలోలకు మించిన ప్యాకేజీలకు ఈ పన్ను వర్తించదనే నిబంధనను అనుసరించి మిల్లులు సాధారణంగా 26 కిలోల బస్తాలను విక్రయిస్తున్నాయి. దీంతో వినియోగదారులకు పన్ను భారం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో 25 కిలోల బస్తాలపై 26 కిలోలుగా లేబుళ్లు అంటించి విక్రయించినట్లు ప్రభుత్వ తనిఖీల్లో గుర్తించిన సందర్భాలు ఉన్నాయని కథనం పేర్కొంది.
ఒక కిలో సన్న బియ్యం ఉత్పత్తి కావాలంటే సుమారు 1.75 కిలోల వడ్లు అవసరమవుతాయి. ఈ లెక్కన 26 కిలోల బియ్యం బస్తా తయారీకి దాదాపు 45 కిలోల వడ్లు అవసరం. గత పంటకు సంబంధించిన వడ్లతో తయారైన పాత బియ్యానికి మార్కెట్లో ఎక్కువ డిమాండ్ ఉంటుంది. గత సీజన్లో ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో బోనస్తో కలిపి క్వింటాల్ వడ్లకు సుమారు రూ.2,900 వరకు చెల్లించగా, ప్రైవేటు వ్యాపారులకు విక్రయించిన రైతులకు రూ.2,300 నుంచి రూ.2,600 వరకు మాత్రమే లభించింది.
క్వింటాల్ వడ్లకు రూ.2,600 ధరను ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటే, కిలో బియ్యం ధరలో రైతుకు దక్కే వాటా సుమారు రూ.45గా ఉంటుంది. అయితే సాగు ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే రైతుకు మిగిలే ఆదాయం చాలా తక్కువగా ఉంటోంది. ఎకరాకు సుమారు రూ.35 వేల పెట్టుబడి పెట్టి 22 క్వింటాళ్ల దిగుబడి సాధించిన సొంత భూమి రైతుకు కిలో బియ్యం లెక్కన సుమారు రూ.17 మిగులుతుందని అంచనా. అదే కౌలు రైతుకు కౌలు, ఇతర ఖర్చులు కలిపి చూస్తే కిలోపై మిగిలేది సుమారు రూ.6 మాత్రమేనని కథనం వెల్లడించింది.
మిల్లింగ్ ప్రక్రియలోనూ మిల్లర్లకు ఉప ఉత్పత్తుల రూపంలో ఆదాయం వస్తుంది. 100 కిలోల వడ్లను మర ఆడిస్తే సుమారు 58 కిలోల నాణ్యమైన బియ్యం లభిస్తుంది. మిగిలిన వాటిలో నూకలు, తవుడు, పొట్టు వంటివి వేర్వేరుగా విక్రయిస్తారు. వీటి ద్వారా క్వింటాల్ వడ్లపై సుమారు రూ.400 అదనపు ఆదాయం వస్తుందని అంచనా. అంటే కిలో బియ్యంపై సుమారు రూ.7 వరకు మిల్లుకు ఆదాయం సమకూరుతుంది. అయితే విద్యుత్, కార్మికుల వేతనాలు, బస్తాల ఖర్చులు, నిల్వ ఖర్చులు కూడా మిల్లర్లకు భారంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా పాత బియ్యాన్ని నెలల తరబడి నిల్వ చేయాల్సి రావడంతో మూలధనంపై వడ్డీ భారం పెరుగుతుంది. నెలకు సుమారు రెండు శాతం వడ్డీ చెల్లించాల్సి రావడం కూడా ధరల నిర్ణయంలో ప్రభావం చూపుతుంది. ఈ ఖర్చులన్నీ తీసివేస్తే జూలై నాటికి మిల్లుకు కిలో బియ్యంపై మిగిలిన లాభం సుమారు రూ.2 మాత్రమేనని అంచనా.
మిల్లుల నుంచి హైదరాబాద్లోని హోల్సేల్ గోదాములకు బియ్యం చేరే వరకు రవాణా, హమాలీ ఖర్చులు కలిపి కిలోకు రూ.1.50లోపే ఉంటాయని అంచనా. హోల్సేల్ వ్యాపారులు కొనుగోలు ధరపై కిలోకు రూపాయి లాభం, మరో రూపాయి ఇతర ఖర్చులుగా కలుపుతారు. చిల్లర దుకాణాల్లోనూ కిలోకు సుమారు రూ.2 వరకు లాభం జోడించి వినియోగదారులకు విక్రయిస్తారు. ఈ లెక్కల ప్రకారం జూలైలో కిలో బియ్యం ధర రూ.54గా ఉన్నప్పుడు రైతుకు సుమారు రూ.45 దక్కగా, మిగిలిన రూ.9 మిల్లింగ్, రవాణా, హోల్సేల్, చిల్లర వ్యాపారుల ఖర్చులు, లాభాల రూపంలో వెళ్లినట్లు అంచనా.
అయితే అక్టోబర్ నాటికి కిలో బియ్యం ధర సుమారు రూ.77కు చేరింది. జూలైతో పోలిస్తే కిలోపై రూ.23 పెరుగుదల నమోదైంది. ఈ పెరుగుదలలో రవాణా, హమాలీ, వ్యాపారుల వాటాలో పెద్దగా మార్పు లేదని, ప్రధానంగా మిల్లు ధరలు పెరగడమే కారణమని కథనం విశ్లేషించింది. జూలైలో కిలోకు సుమారు రూ.50గా ఉన్న మిల్లు ధర అక్టోబర్ నాటికి బియ్యం రకాన్ని బట్టి రూ.65 నుంచి రూ.85 వరకు పెరిగింది. ఈ సమయంలో విక్రయించిన పాత బియ్యం గత పంటకు సంబంధించినవే కావడంతో, పంట కోసిన వెంటనే వడ్లను అమ్ముకున్న రైతులకు తాజా ధరల పెరుగుదల వల్ల నేరుగా ప్రయోజనం కలగలేదు. నిల్వలు కలిగి ఉన్న మిల్లర్లు, హోల్సేల్ వ్యాపారులు లేదా వడ్లను నిల్వ చేసుకున్న కొద్దిమంది రైతులకే ఈ పెరుగుదలతో అదనపు ఆదాయం లభించినట్లు విశ్లేషణ పేర్కొంది.
మహబూబాబాద్లో సెప్టెంబర్ చివరి నాటికి క్వింటాల్ పాత వడ్ల ధర రూ.2,400గా ఉండగా, ఆ తర్వాత రూ.3,000 నుంచి రూ.3,300 వరకు పలికినట్లు సమాచారం. పాత బియ్యానికి ఉన్న డిమాండ్, నిల్వల లభ్యత, మార్కెట్లో సరఫరా పరిస్థితులు ధరల పెరుగుదలకు కారణమయ్యాయి. మరోవైపు ప్రభుత్వం ఉచిత రేషన్ పథకం కింద రాష్ట్రంలో సుమారు 3.43 కోట్ల మందికి నెలకు ఆరు కిలోల సన్న బియ్యం అందిస్తోంది. ఇందుకోసం గత వానాకాలంలో సుమారు 38 లక్షల టన్నుల సన్న వడ్లను కొనుగోలు చేసింది. ఈ కొనుగోళ్లతో బహిరంగ మార్కెట్లో సన్న బియ్యం లభ్యతపై ప్రభావం పడినట్లు విశ్లేషణ చెబుతోంది.
ఈ వానాకాలంలో రాష్ట్రంలో వరి సాగు విస్తీర్ణం గతంలో ఉన్న 67 లక్షల ఎకరాల నుంచి 56.5 లక్షల ఎకరాలకు తగ్గినట్లు కథనం పేర్కొంది. పంట కోతల సమయంలో పక్క రాష్ట్రాల వ్యాపారులు, మిల్లర్లు నేరుగా పొలాల వద్దకు వెళ్లి వడ్లను కొనుగోలు చేయడంతో ప్రైవేటు మార్కెట్లో ధరలు పెరిగాయి. పచ్చి వడ్లకు క్వింటాల్కు రూ.3,000 నుంచి రూ.3,300 వరకు ధర లభించగా, ఎండిన మంచి రకాల వడ్ల ధర రూ.4,000 దాటిన సందర్భాలున్నాయి. అయితే నీటి సౌకర్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో రైతులకు మంచి దిగుబడులు వచ్చినప్పటికీ, నీటి కొరతతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో పంటలు ఎండిపోయాయి. ఎరువులు, సాగు ఖర్చులు పెరగడం కూడా రైతులపై అదనపు భారాన్ని మోపింది.
బియ్యం ధరలను నియంత్రించేందుకు అక్టోబర్ 31న ప్రభుత్వం మిల్లర్లతో చర్చించి వివిధ రకాల బియ్యానికి గరిష్ఠ ధరలను నిర్ణయించింది. బీపీటీ, కేఎన్ఎం రకాలకు కిలో రూ.66, ఆర్ఎన్ఆర్, తెలంగాణ సోనా రకాలకు రూ.74, హెచ్ఎంటీ, జైశ్రీరామ్ రకాలకు రూ.79గా ధరలను ఖరారు చేసినట్లు సమాచారం. అయితే బియ్యం ధరలపై పరిమితి విధించడం వల్ల వడ్ల కొనుగోలు ధరలపైనా పరోక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఉదాహరణకు బీపీటీ బియ్యాన్ని కిలో రూ.66కు విక్రయించాల్సి వస్తే, మిల్లర్లు ఎండిన వడ్లకు క్వింటాల్కు సుమారు రూ.3,600, పచ్చి వడ్లకు రూ.3,000 మాత్రమే చెల్లించగలరని అంచనా. ఈ నిర్ణయం తర్వాత మిర్యాలగూడలో గతంలో రూ.4,000 నుంచి రూ.4,200 వరకు ఉన్న వడ్ల ధరలు సుమారు రూ.3,500కు తగ్గాయని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు కథనం తెలిపింది.
మొత్తంగా బియ్యం ధరలు పెరిగినప్పుడు రైతులకు కూడా అదే స్థాయిలో లాభం అందడం లేదనే అంశం ఈ ధరల విశ్లేషణలో స్పష్టమవుతోంది. వినియోగదారులు బియ్యం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు బస్తా మొత్తం ధరను మాత్రమే కాకుండా కిలోకు పడుతున్న ధరను కూడా లెక్కించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. బ్రాండెడ్ ఐదు కిలోల ప్యాకెట్లతో పోలిస్తే 26 కిలోల బస్తాలు చౌకగా లభించే అవకాశం ఉంది. పాత బియ్యం, కొత్త బియ్యం ధరల్లో తేడా ఉన్నందున వాటి నాణ్యత, నిల్వ కాలం, రుచి వంటి అంశాలను కూడా పరిశీలించాలి. తెల్ల రేషన్ కార్డు ఉన్న కుటుంబాలు ప్రభుత్వ ఉచిత సన్న బియ్యం పథకాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు. జూలై నుంచి అక్టోబర్ వరకు పెరిగిన రూ.600లో రైతులకు ఎంత చేరింది, నిల్వలు కలిగి ఉన్న వ్యాపారులకు ఎంత ప్రయోజనం కలిగింది అన్నది మాత్రం మార్కెట్లోని సరఫరా, నిల్వల పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉందని విశ్లేషణ వెల్లడిస్తోంది.






















